Ο Βασίλης Κοσμάς σχετικά με τον προϋπολογισμό του Δήμου για το 2026

Πριν τοποθετηθώ για τον προϋπολογισμό του 2026, θα ήθελα να κάνω τα εξής σχόλια:

1. Πρώτη φορά δεν αναγράφεται στον προϋπολογισμό το ποσό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών. Το ποσό αυτό αποτυπώνει την εικόνα της εισπραξιμότητας του Δήμου στα ίδια έσοδα, στα οποία οφείλει -σε σημαντικό βαθμό- να στηρίζεται η λειτουργία του.
2. Σχετικά με τον προϋπολογισμό του 2025: Ως προς τα έσοδα: Διαμορφώθηκαν στα 119,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση είσπραξης ανήλθε 78,4 εκατ. ευρώ, δηλαδή εισπράχθηκε περίπου το 65%. Τα υπόλοιπα 41,2 εκατομμύρια παρέμειναν ανείσπρακτα. Ως προς τα έξοδα: Διαμορφώθηκαν στα 142,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση πληρωμής είναι 74,1 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, παραμένουν απλήρωτα τα 68,5 εκατ. ευρώ, ήτοι το 48%.

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις για τον προϋπολογισμό του 2025 η οικονομική εικόνα του Δήμου δεν είναι καλή, καθώς ούτε εισπράχθηκαν τα προβλεπόμενα έσοδα ούτε πραγματοποιήθηκαν οι αντίστοιχες πληρωμές.

Σχετικά με τα ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Τα έσοδα του 2026 προϋπολογίζονται στο ποσό των 111,2 εκατ. ευρώ και είναι ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με τα διαμορφωμένα του 2025. Για τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι τα έσοδα υπολείπονται των εξόδων, χρησιμοποιούνται τα χρηματικά διαθέσιμα ύψους 27,26 εκατ. ευρώ.

Αναλύοντας τα έσοδα έχω τις εξής επισημάνσεις:

Α. Στα τέλη καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού παρατηρείται αύξηση κατά 2,0 εκατ. σε σχέση με το 2025. Εάν προστεθεί και το ποσό των 2,6 εκατ. από τα χρηματικά διαθέσιμα, προκύπτει συνολική αύξηση 4,6 εκατ. ευρώ, χωρίς αντίστοιχη βελτίωση στην παρεχόμενη υπηρεσία καθαριότητας.

Β.  Τα ίδια έσοδα ανέρχονται στο ποσό των 25,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή στο 23% των συνολικών εσόδων. Ποσοστό χαμηλό! Συνεπώς, ο Δήμος προκειμένου να αναπτυχθεί, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Γ. Στα έσοδα εγγράφεται ποσό 7,8 εκατ. ευρώ από δάνεια, το οποίο όμως δεν είναι άμεσα διαθέσιμο, καθώς θα εισπράττεται σταδιακά και ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης των αντιστοίχων έργων.

Δ. Οι Εισπράξεις υπέρ Δημοσίου και τρίτων ανέρχονται περίπου σε 9,7 εκατ. ευρώ και αφορούν ποσά που εισπράττει ο Δήμος αλλά αποδίδει σε φορείς του Δημοσίου.

Ε. Οι πόροι από τα χρηματοδοτικά εργαλεία που εισρέουν στα ταμεία του Δήμου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Ο ρυθμός υλοποίησης των έργων είναι ιδιαίτερα χαμηλός και λειτουργεί ανασταλτικά στη γρήγορη ανάπτυξη και μετεξέλιξη του Δήμου. Θυμίζω ότι, το 2025, από τα 40 εκατ. ευρώ που προορίζονταν για έργα, απορροφήθηκαν μόλις 13,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή το 36%.

Συνεπώς,  από τον προϋπολογισμό εσόδων του 2026, ύψους 111,2 εκατ. ευρώ, αξιοποιήσιμα αθροιστικά είναι περίπου τα 75 εκατ. ευρώ.

Σχετικά με τα ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Από τον προϋπολογισμό του 2025 προκύπτει ότι, από το διαμορφωθέν ποσό των εξόδων ύψους 142,6 εκατ., πληρώθηκαν 74,1 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 59%. Αυτό αναδεικνύει αδυναμία στην εκτέλεση του προϋπολογισμού,  κυρίως ως προς την απορρόφηση των έργων.

Ο Προϋπολογισμός εξόδων του 2026 ανέρχεται σε 138,4 εκατ. ευρώ, περίπου στο ίδιο επίπεδο με το 2025.

Επί του προϋπολογισμού του 2026, επισημαίνω τα εξής:

1. Γενικές υπηρεσίες – Οικονομικές – Διοικητικές: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21,1 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ανελαστικές δαπάνες (μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, κλπ). Ωστόσο, σε σχέση με το 2025, καταγράφεται αύξηση κατά 4,5 εκατ. ευρώ.
2. Υπηρεσίες Πολιτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 5,9 εκατ. ευρώ έναντι 2,5 εκατ. ευρώ το 2025, δηλαδή αύξηση κατά 3,4 εκατ. ευρώ. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, τα έξοδα διαφήμισης και προβολής είναι 600.000 € έναντι 15.000€ το 2025. Αναμένουμε σαφή ενημέρωση από τη Δημοτική Αρχή για τη σημαντική αυτή αύξηση.
3. Υπηρεσίες καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21 εκατ. ευρώ, από 14,6 εκατ. το 2025. Αύξηση κατά 6,4 εκατ. ευρώ. Κύρια αιτία αποτελεί η νέα διακήρυξη για τη συλλογή και μεταφορά στερεών αποβλήτων και αναλωσίμων υλικών ύψους 2,029 εκατ. ευρώ έναντι 790.000 το 2025. Η υπηρεσία είναι ανταποδοτική. Με βάση τα τέλη καθαριότητος και φωτισμού, ο Δήμος προβλέπεται να εισπράξει 17,4 εκατ. ευρώ για το 2026. Συνεπώς, η υπηρεσία εμφανίζεται ελλειμματική, ήδη από την αρχή του έτους. Τι προβλέπεται για την κάλυψη αυτού του ελλείμματος?
4. Υπηρεσίες Κοινωνικής πολιτικής: Για το 2026 εγγράφονται 10 εκατ. Ευρώ περίπου, έναντι 5 εκατ. Ευρώ το 2025. ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ! Υπάρχουν μάλιστα κωδικοί που το 2025 ήταν μηδενικοί. Αναμένουμε εξηγήσεις και για τον ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟ αυτών! Ωστόσο, από την άλλη, ο Ζωγράφειος Οίκος Ευγηρίας υπολειτουργεί!
5. Σχολικές Μονάδες: Καταγράφεται αύξηση κατά 1,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Το ποσό αυτό θα συμβάλει στη συντήρηση των σχολείων, ωστόσο δεν επαρκεί και θα έπρεπε να είχε διατεθεί εγκαίρως, πριν την εμφάνιση των ζημιών.
6. Έργα: Τα έργα που προϋπολογίζονται για το 2026 ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. ευρώ. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η απορρόφησή τους. Διαχρονικά, η απορρόφηση δεν υπερέβη το 25% των προϋπολογισθέντων ποσών.

Κύριοι συνάδελφοι,

Ξεκινάμε με έναν προϋπολογισμό που για να ισοσκελιστεί, απαιτεί τη χρήση χρηματικών διαθεσίμων.

Τα έσοδα καλύπτουν κυρίως ανελαστικές λειτουργικές δαπάνες. Οι δαπάνες για έργα ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. Ευρώ, δηλαδή στο 36% του συνολικού προϋπολογισμού των 138,4 εκατ. Ευρώ. Εάν απορροφηθεί το 25%, όπως συμβαίνει διαχρονικά, αυτό θα θεωρηθεί επιτυχία.

Επισημαίνω, επίσης, τους εξής κινδύνους:

• Στις 30/6/2026 ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, από το οποίο χρηματοδοτείται σημαντικός αριθμός έργων.
• Δεν υπάρχει κάποιο νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα έργων για τους ΟΤΑ (όπως Καποδίστριας-Τρίτσης-Φιλόδημος).
• Η τρέχουσα προγραμματική περίοδος 2021-2027 (Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης) δεν αργεί να ολοκληρωθεί.

Συνεπώς, απαιτείται επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από τα παραπάνω εργαλεία, ώστε να μην μείνουν ημιτελή.

Τέλος, επαναλαμβάνω την επισήμανση για την απουσία από τον προϋπολογισμό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών, στοιχείο κρίσιμο για την αποτύπωση της πραγματικής εισπραξιμότητας του Δήμου.

Κυρίες και Κύριοι,

Με όλες τις προαναφερόμενες σκέψεις, προβληματισμούς και παρατηρήσεις, δίνουμε θετική ψήφο στον Προϋπολογισμό 2026 και στο Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης 2026 που προτείνει η Δημοτική Αρχή, με επιφύλαξη, αφού πρωτίστως είναι αναγκαίο να εξασφαλίζεται η συναλλακτική δυνατότητα του Δήμου.