Το σημερινό θέμα, επαναφέρει στη μνήμη μας, την πρόταση της προηγούμενης δημοτικής αρχής για τη δημιουργία Αναπτυξιακού Οργανισμού στον Δήμο μας, την οποία είχαμε καταψηφίσει, τόσο εμείς όσο και εσείς.

Σήμερα, όμως, προτείνετε ουσιαστικά τον ίδιο μηχανισμό, μέσω της μετατροπής της ΔΗ.ΑΝ.ΕΤ.Α.Ι. σε Αναπτυξιακό Οργανισμό, μία κατεύθυνση που είχε εξαγγείλει η προηγούμενη δημοτική αρχή, επί δημαρχίας Μωυσή Ελισάφ.

Τι άλλαξε, λοιπόν, από το 2021; Ποια νέα στοιχεία προέκυψαν, σήμερα, ώστε να αποδεικνύεται η διαφορετικότητα και να τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα αυτής της επιλογής;

Δεν θα επαναλάβω αναλυτικά όσα είχαμε επισημάνει τότε. Τα επιχειρήματά μας είναι αποτυπωμένα στην εισήγηση της παράταξής μας από τον Μάρτιο του 2021 και ο καθένας μπορεί να τα διαβάσει.

Θα θέσω, όμως, επιγραμματικά κάποια ζητήματα. Πόσους εργαζομένους απασχολεί σήμερα η ΔΗ.ΑΝ.ΕΤ.Α.Ι.; Πόσες νέες προσλήψεις απαιτούνται για τις διευρυμένες αρμοδιότητες του ΑΟΤΑ; Ποιο θα είναι το κόστος στελέχωσης και από ποιους πόρους θα καλύπτεται;

Τα ακίνητα, τα μισθώματα και το οικονομικό απόθεμα της εταιρείας δεν υποκαθιστούν ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο, με σαφείς στόχους, προϋπολογισμό, οργανόγραμμα και μετρήσιμο όφελος για τον Δήμο.

Και κυρίως: πώς διασφαλίζεται ότι η στελέχωση θα γίνει με αντικειμενικά, αξιοκρατικά και διαφανή κριτήρια, χωρίς να δημιουργηθεί ένας ακόμη μηχανισμός πελατειακών εξυπηρετήσεων;

Η επίκληση μιας νομοθετικής προθεσμίας δεν μπορεί να αποτελεί λευκή επιταγή.

Η μετατροπή της ΔΗ.ΑΝ.ΕΤ.Α.Ι. δεν πρέπει να αποτελέσει έναν συγκαλυμμένο τρόπο επαναφοράς του Αναπτυξιακού Οργανισμού που εσείς απορρίψατε στο πρόσφατο παρελθόν. Δεν αρκεί, επομένως, να αλλάξετε το θεσμικό περίβλημα μιας πρότασης που είχατε απορρίψει στο πρόσφατο παρελθόν.

Εμείς, δεν είμαστε αντίθετοι στην αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας ή στην αποτελεσματική υποστήριξη των τεχνικών και αναπτυξιακών αναγκών του Δήμου, με διαφανείς και ανταγωνιστικές διαδικασίες και έλεγχο του αποτελέσματος. Είμαστε, όμως, αντίθετοι στη δημιουργία ενός παράλληλου μηχανισμού έξω από τις δημοτικές υπηρεσίες, όταν μάλιστα δεν έχει τεκμηριωθεί προηγουμένως ότι είναι αναγκαίος και προς όφελος των δημοτών.

Για τους λόγους αυτούς, καταψηφίζουμε την πρότασή σας.

Το άρθρο 287 του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει την κατάργηση του ΣΥΔΛΙ στο τέλος του 2026 και τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του σε νέο ή υφιστάμενο φορέα ύδρευσης, κατόπιν απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών.

Εμείς, ΔΕΝ είμαστε αντίθετοι στην ανάληψη των αρμοδιοτήτων του ΣΥΔΛΙ από τη ΔΕΥΑΙ.

Θεωρούμε, όμως, ότι μια τέτοια επιλογή πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένα δεδομένα και να συνοδεύεται από σαφείς εγγυήσεις.

Πρώτον: να προηγηθεί πλήρης οικονομικός και τεχνικός έλεγχος του ΣΥΔΛΙ, με καταγραφή των οφειλών, των υποχρεώσεων, των περιουσιακών στοιχείων και της κατάστασης των δικτύων του. Πώς θα αποφασιστεί η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς να είναι γνωστό το πραγματικό κόστος και οι συνέπειές της.

Δεύτερον: να διασφαλιστεί ότι τα οικονομικά βάρη του ΣΥΔΛΙ δεν θα μετακυλήσουν στους καταναλωτές της ΔΕΥΑΙ, τους συνδημότες μας. Και ότι θα υπάρξει σαφής και τεκμηριωμένη τιμολογιακή πολιτική, χωρίς αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις.

Τρίτον: να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη υδροδότηση όλων των περιοχών που εξυπηρετεί σήμερα ο ΣΥΔΛΙ, με συγκεκριμένο σχέδιο για τη συντήρηση και αναβάθμιση των υποδομών και τη διασφάλιση της ποιότητας του νερού.

Τέταρτον: να αποσαφηνιστούν εγκαίρως οι όροι μεταφοράς του προσωπικού, των υποχρεώσεων και των πόρων, καθώς και ο τρόπος συμμετοχής των δήμων που εξυπηρετούνται στη λήψη των αποφάσεων που τους αφορούν.

Η γνώμη που καλείται να διατυπώσει σήμερα το Δημοτικό Συμβούλιο δεν πρέπει να είναι μια τυπική διαδικασία.

Πρέπει να αποτυπώνει τους όρους κάτω από τους οποίους θεωρούμε αποδεκτή τη λύση που θα επιλεγεί.

Συνεπώς, συμφωνούμε καταρχήν με την ανάληψη των αρμοδιοτήτων του ΣΥΔΛΙ από τη ΔΕΥΑΙ, υπό την προϋπόθεση ότι:

• θα προηγηθεί τεκμηριωμένη αποτίμηση και
• θα διασφαλιστούν τα οικονομικά συμφέροντα της επιχείρησης, η προστασία των καταναλωτών και η ισότιμη και αξιόπιστη υδροδότηση όλων των δήμων που εξυπηρετούνται.

Ζητάμε οι προϋποθέσεις αυτές να καταγραφούν ρητά στη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου και να ληφθούν υπόψη στη διαδικασία λήψης της τελικής απόφασης.

Ωστόσο, τα εργατικά ατυχήματα εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα.

Θέτουμε το θέμα αυτό στο Δημοτικό Συμβούλιο, όχι με αντιπολιτευτική διάθεση, αλλά με αποκλειστικό στόχο τη συμβολή μας στην πρόληψη κάθε ατυχήματος ή ακόμη και οποιασδήποτε βλάβης εργαζόμενου στον Δήμο μας.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το θέμα και λόγω της πρόσφατης επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου στη χώρα μας, με τον νόμο 5239/2025 (ΦΕΚ Α’ 178/2025), σχετικά με την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων.

Με βάση τα παραπάνω, θέτουμε τα ακόλουθα ερωτήματα για να εξεταστεί αν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης ή τυχόν κενά που χρειάζεται να καλυφθούν, με έναν και μοναδικό στόχο: την ακόμη μεγαλύτερη προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων του Δήμου μας:

1. Εσωτερικοί και εξωτερικοί έλεγχοι: υπάρχουν στον Δήμο πιστοποιημένοι εργαζόμενοι ως εσωτερικοί επιθεωρητές Υγείας και Ασφάλειας κατά ISO 45001:2018; Είναι επαρκείς αριθμητικά; Υπάρχει παράλληλα εξωτερικός έλεγχος συμμόρφωσης;
2. Ιατροί Εργασίας: υπάρχει ο προβλεπόμενος αριθμός Ιατρών Εργασίας στον Δήμο, στη ΔΕΥΑΙ και στις λοιπές δημοτικές επιχειρήσεις; Εάν υπάρχουν ελλείψεις, με ποιον τρόπο καλύπτονται;
3. Εκπαίδευση στις Πρώτες Βοήθειες: πόσοι εργαζόμενοι, ανά Διεύθυνση, διαθέτουν εν ισχύ πιστοποίηση στις Βασικές Αρχές A’ Βοηθειών, συμπεριλαμβανομένων ΚΑΡΠΑ, χρήσης Αυτόματου Εξωτερικού Απινιδωτή και αντιμετώπισης πνιγμονής; Ιδιαίτερα στις σχολικές καθαρίστριες, το προσωπικό καθαριότητας και πρασίνου και το εργατοτεχνικό προσωπικό ΔΕΥΑΙ και ΣΥΔΛΙ;
4. Αυτόματοι Εξωτερικοί Απινιδωτές: με την ευκαιρία, πόσοι ΑΕΑ υπάρχουν εντός των ορίων του Δήμου και σε ποια σημεία βρίσκονται; Είναι όλοι συντηρημένοι και λειτουργικά διαθέσιμοι;
5. Δημοτικός στόλος και εξοπλισμός: τα οχήματα ιδιοκτησίας ή χρήσης των δημοτικών υπηρεσιών διαθέτουν σε ισχύ πιστοποίηση από ΚΤΕΟ, κάρτα καυσαερίων, πιστοποιημένους πυροσβεστήρες και τα προβλεπόμενα φαρμακεία σύμφωνα με τους ισχύοντες κανονισμούς; Ειδικά για τα απορριμματοφόρα και τον εξοπλισμό της Διεύθυνσης Πρασίνου;
6. Πυροπροστασία δημοτικών κτιρίων: τηρούνται οι προβλεπόμενες διατάξεις ενεργητικής και παθητικής πυροπροστασίας; Ποιος έχει την ευθύνη του ελέγχου και της επικαιροποίησής τους;
7. Υπεργολάβοι και εξωτερικά συνεργεία: ποιος ελέγχει και επιβλέπει την τήρηση των μέτρων υγείας και ασφάλειας από υπεργολάβους ηλεκτρολόγους και υδραυλικούς, συμπεριλαμβανομένων εργασιών σε ηλεκτροφωτισμό, δίκτυα, βλάβες και έκτακτες νυχτερινές εργασίες;
8. Έργα και εργολάβοι: έστω και με αυτούς τους ρυθμούς χελώνας που εκτελούνται τα έργα που αναλαμβάνουν…, ελέγχονται ουσιαστικά τα Σχέδια Ασφάλειας και Υγείας πριν την έναρξη κάθε έργου; Κατά την ολοκλήρωση, παραλαμβάνονται και ελέγχονται σχολαστικά οι Φάκελοι Ασφάλειας και Υγείας;

Οι αιτίες των εργατικών ατυχημάτων είναι πολλές και διάφορες. Το άγχος, η πίεση, η στιγμιαία αδιαφορία, η υπερβολική αυτοπεποίθηση λόγω εμπειρίας, οι απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες, οι ελλιπείς οδηγίες, η ανεπαρκής επίβλεψη, η πλημμελής συντήρηση μηχανολογικού εξοπλισμού, η κακή σήμανση, και πολλά ακόμη.

Η πρόληψη, επομένως, δεν μπορεί να περιορίζεται στην τυπική συμμόρφωση με τη νομοθεσία. Απαιτεί διαρκή έλεγχο, εκπαίδευση, επίβλεψη, συντήρηση και, κυρίως, κουλτούρα ασφάλειας.

Οι εργαζόμενοι παντού -αλλά κυρίως στον Δήμο μας- πρέπει να μπορούν να πηγαίνουν στη δουλειά τους με ασφάλεια και να επιστρέφουν κάθε μέρα υγιείς στα σπίτια και στις οικογένειές τους.

Η προστασία της ζωής, της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων δεν είναι θέμα παράταξης. Είναι ευθύνη όλων μας.

Και εμείς πρέπει να μεριμνήσουμε για να τους τα εξασφαλίσουμε.

Από τον Απρίλιο μέχρι σήμερα δεν έχουμε ενημερωθεί αν εξετάστηκε η πρότασή μας για ένα θεσμικό πλαίσιο στήριξης αυτών των φορέων.

Γι’ αυτό, σήμερα, ζητάμε σήμερα συγκεκριμένες απαντήσεις:

1. Τι έγινε από τον Απρίλιο μέχρι σήμερα με την πρόταση που καταθέσαμε για τη θεσμική οικονομική στήριξη των συλλόγων ΑμεΑ και των φορέων κοινωνικής φροντίδας; Έχει εξεταστεί από τη Νομική και την Οικονομική Υπηρεσία του Δήμου;
2. Έχει εξεταστεί η δυνατότητα χρηματοδότησης πιστοποιημένων φορέων κοινωνικής φροντίδας μέσω του άρθρου 654 του Ν. 5314/2026, σε συνδυασμό με το άρθρο 11 του Ν. 3106/2003 με βάση τον νέο κώδικα τοπικής αυτοδιοίκησης ;
3. Προτίθεται ο Δήμος να δημιουργήσει συγκεκριμένη διαδικασία, με αντικειμενικά κριτήρια, σχετική πίστωση στον προϋπολογισμό και δυνατότητα υποβολής προτάσεων κοινωνικών δράσεων από πιστοποιημένους φορείς ΑμεΑ; Και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;

Κυρίες και Κύριοι συνάδερφοι, η κοινωνική πολιτική ενός Δήμου δεν εξαντλείται μόνο στις εκδηλώσεις και στις δηλώσεις συμπαράστασης όπως το επιδείξατε και με την οικονομική στήριξη των αθλητικών συλλόγων . Το «είμαστε δίπλα στα άτομα με αναπηρία» αποκτά πραγματικό περιεχόμενο όταν ο Δήμος στηρίζει, με νόμιμο και διαφανή τρόπο, τους πιστοποιημένους φορείς που κάθε μέρα κάνουν στην πράξη μέρος της κοινωνικής δουλειάς της ίδιας της πόλης.

Σας ζητούμε να εξετάσετε και να αξιολογήσετε το άρθρο 654 του Ν. 5314/2026, σε συνδυασμό με το άρθρο 11 του Ν. 3106/2003, που αφορούν κοινωνικές δράσεις και τη συνεργασία με ειδικώς πιστοποιημένους μη κερδοσκοπικούς φορείς κοινωνικής φροντίδας. Ζητούμε να μας απαντήσετε αν οι διατάξεις αυτές μπορούν να εφαρμοστούν στους πιστοποιημένους φορείς ΑμεΑ του Δήμου Ιωαννιτών και, εφόσον μπορούν, με ποια διαδικασία, με ποια χρηματοδότηση και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.»

Γιατί το ζήτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει ανάγκη στήριξης των φορέων ΑμεΑ – αυτό είναι δεδομένο. Το ερώτημα είναι αν η Δημοτική Αρχή έχει την πολιτική βούληση να αξιοποιήσει τα νόμιμα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της για να μετατρέψει αυτή τη στήριξη από δήλωση πρόθεσης σε συγκεκριμένη πράξη.

Η παράταξή μας κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις, πολλές από τις οποίες ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο της σχετικής απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2025, ο Δήμαρχος ενημέρωσε εγγράφως τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ για τα ζητήματα που ανέδειξε η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και για τις αναγκαίες νομοθετικές ρυθμίσεις για την υλοποίησή τους.

Είναι, επίσης, γνωστό, ότι τα έργα και οι συμβάσεις που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης -μεταξύ αυτών και η εκπόνηση των Τ.Π.Σ.- έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί και πιστοποιηθεί έως την 31^η Αυγούστου 2026.

Σε συνέχεια των προαναφερόμενων, ζητούμε να μας ενημερώσετε για τα ακόλουθα:

1. έχει ολοκληρωθεί η Β’ Φάση του Τ.Π.Σ., που αφορά την οριστικοποίηση του σχεδίου;
2. εάν ναι, ποιες από τις προτάσεις της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου έχουν ενσωματωθεί στο οριστικό σχέδιο, και ειδικότερα:
   1. Έχει απαλειφθεί η πρόταση για δημιουργία «Βιομηχανικής ζώνης μέσης και χαμηλής όχλησης νότια του οικισμού Κατσικάς»;
   2. Έχουν καθοριστεί ζώνες υποδοχής για τη μετεγκατάσταση των δραστηριοτήτων της υφιστάμενης άτυπης βιομηχανικής συγκέντρωσης (ΑΒΣ) στην εκτός σχεδίου περιοχή Πεδινής;
   3. Έχουν προταθεί Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) δόμησης σε κάποιες περιοχές με βάση τις υφιστάμενες και μελλοντικές οικιστικές ανάγκες; Και εάν ναι, ποιες είναι αυτές;
   4. Διατηρήθηκε το μέτρο για την Τεχνόπολη Ιωαννίνων που είναι χωροθετημένη στο ΣΧΟΟΑΠ Μπιζανίου; Συμπεριλήφθηκε το Πάρκο Καινοτομίας της Περιφέρειας;
   5. ενσωματώθηκε η διαδικασία για τον αποχαρακτηρισμό των οικισμών της Δ.Ε. Περάματος, ως παραδοσιακοί, από το Π.Δ. Ζαγορίου;
   6. χαρακτηρίστηκε η έκταση του στρατοπέδου Βελισσαρίου ως «Πολιτιστικό /Διοικητικό / Αθλητικό Πάρκο Πρασίνου»;
   7. υποδείχθηκαν εκτάσεις για ανταλλαγή με το ΤΕΘΑ, με σκοπό την παραχώρηση του στρατοπέδου Βελισσαρίου;
   8. έγινε επαναοριοθέτηση των οικισμών; Και εάν ναι, σε ποιους συγκεκριμένα;
   9. ποιοι οικισμοί μελετήθηκαν και προτάθηκαν, τελικά, από το Τ.Π.Σ., για επέκταση λόγω διαπιστωμένων στεγαστικών αναγκών,
      1. τόσο από τους παραλίμνιους (καθώς από την έγκριση της σχετικής Ε.Π.Μ. δόθηκε η δυνατότητα της κατ΄εξαίρεση επέκτασης αυτών των οικισμών,
      2. όσο και από τους μη παραλίμνιους οικισμούς (Άμμος Μαρμάρων, Καρδαμίτσια, Κάτω Νεοχωρόπουλο, Κάτω Μάρμαρα, Μπάφρα, κλπ);

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι, λίγες μέρες πριν την ολοκλήρωση των Τ.Π.Σ. που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι Γιαννιώτες εξακολουθούν να μην γνωρίζουν τι προβλέπεται τελικά για τον τόπο τους: ποιες περιοχές θα αναπτυχθούν ή θα προστατευθούν και ποιες αλλαγές θα επηρεάσουν την καθημερινότητα, την περιουσία και την επαγγελματική τους δραστηριότητα.

Το Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο δεν είναι μια απλή υπηρεσιακή διαδικασία. Αφορά το μέλλον της πόλης και των κοινοτήτων μας για τις επόμενες δεκαετίες. Εδώ ζούμε, εργαζόμαστε, επενδύουμε και μεγαλώνουμε τα παιδιά μας, άρα εδώ θα βιώσουμε και τις συνέπειες των αποφάσεων που θα ληφθούν.

Η αβεβαιότητα αυτή δεν είναι φυσιολογική. Η κύρια ευθύνη βαρύνει το κεντρικό κράτος που έχει την αρμοδιότητα του χωρικού σχεδιασμού και οφείλει να ολοκληρώσει έγκαιρα τις απαιτούμενες διαδικασίες, με πλήρη ενημέρωση και την ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Ευθύνη, όμως, έχει και ο Δήμος, ο οποίος δεν μπορεί να παραμένει θεατής, αλλά οφείλει να διεκδικεί, να παρεμβαίνει και να ενημερώνει έγκαιρα τους δημότες για έναν σχεδιασμό που θα καθορίσει το μέλλον των Ιωαννίνων.

Σύμφωνα με την εισήγηση, παραμένει σημαντικός αριθμός ακινήτων κενός, και συγκεκριμένα:

• Πολυκατοικία επί της πλατείας Ομονοίας 10.
• Μία υπόγεια αποθήκη.
• Ένα γραφείο στον ημιώροφο και το κυλικείο.
• Οκτώ γραφεία στον 3^ο όροφο.
• Δέκα γραφεία στον 6^ο όροφο.
• Πολυκατοικία επί της Αγίου Κωνσταντίνου 2 και πλατείας Ομονοίας.
• Ένα ισόγειο κατάστημα.
• Δύο γραφεία στον ημιώροφο.
• Δώδεκα γραφεία στον 6ο όροφο.

Τα έσοδα του Ζωγράφειου Κληροδοτήματος έχουν άμεση σχέση με τη λειτουργία του Ζωγράφειου Οίκου Ευγηρίας, καθώς το μεγαλύτερο μέρος τους διατίθεται για τις ανάγκες της λειτουργίας του.

Και όμως, 16 χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του, ο Δήμος Ιωαννιτών εξακολουθεί να μην είναι σε θέση να λειτουργήσει πλήρως τον  Ζωγράφειο Οίκο Ευγηρίας των 100 κλινών.

Σήμερα καλύπτει τις ανάγκες μόνο για 50 κλίνες, μέσω της συνεργασίας με το Γηροκομείο Ζωσιμαδών, ενώ -από ότι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε- εκκρεμούν 150 αιτήσεις συμπολιτών μας.

Το ερώτημα, επομένως, είναι απλό αλλά ιδιαίτερα σοβαρό: «Πώς είναι δυνατόν να παραμένουν αναξιοποίητα ακίνητα και να υπάρχουν ανείσπρακτα μισθώματα ενός Κληροδοτήματος που στηρίζει τον Οίκο Ευγηρίας, όταν υπάρχουν δεκάδες συμπολίτες μας που περιμένουν να φιλοξενηθούν σε αυτόν;»

Σε συνέχεια των παραπάνω, και όπως έχουμε ζητήσει ήδη από τις 10-8-2026, ζητούμε να μας ενημερώσετε εγγράφως για τα ακόλουθα:

1. Ποια ακίνητα του Κληροδοτήματος στην Αθήνα είναι σήμερα μισθωμένα;
2. Από ποια εισπράττονται τα ενοίκια ανελλιπώς και από ποια όχι;
3. Ποια είναι τα ετήσια έσοδα από τα μισθωμένα ακίνητα και εάν εισπράττονται κανονικά;
4. Ποιο είναι το συνολικό ύψος των ανείσπρακτων μισθωμάτων και των παλαιών οφειλών, τόσο για τα ακίνητα της Αθήνας όσο και των Ιωαννίνων;
5. Για ποιους λόγους δεν έχουν μέχρι σήμερα αναζητηθεί και εισπραχθεί οι οφειλές αυτές και ποιες ενέργειες έχουν γίνει για τη δικαστική ή άλλη διεκδίκησή τους;
6. Εάν υπάρχει, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αξιοποίηση των κενών ακινήτων και, κυρίως, ποιο είναι το συγκεκριμένο σχέδιο του Δήμου για την αξιοποίηση των εσόδων του Κληροδοτήματος, ώστε να λειτουργήσει επιτέλους πλήρως ο Ζωγράφειος Οίκος Ευγηρίας;

Γιατί, κύριοι συνάδελφοι, εάν ούτε τα κενά ακίνητα αξιοποιούνται, ούτε τα οφειλόμενα μισθώματα εισπράττονται, ούτε ο Οίκος Ευγηρίας λειτουργεί με την προβλεπόμενη δυναμικότητά του, τότε εύλογα γεννάται το ερώτημα: «ποια ακριβώς είναι η πολιτική προτεραιότητα του Δήμου για το Ζωγράφειο Κληροδότημα και, κυρίως, για τα «περήφανα γηρατειά» της πόλης μας;».

Ο ΤΟΕΒ Κρύας–Λαψίστας έχει καταθέσει αποτελέσματα δειγματοληψιών και σχετικό βιντεοληπτικό υλικό που δημιουργούν εύλογες ανησυχίες. Δεν πρέπει ούτε να υιοθετήσουμε άκριτα καταγγελίες ούτε, όμως, να τις αγνοήσουμε.

Ζητάμε, επομένως, άμεσο και επίσημο έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες, με δειγματοληψίες και αναλύσεις, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ρύπανση, ποια είναι η έκτασή της, ποια είναι η αιτία της και εάν επηρεάζεται η καταλληλότητα του νερού για άρδευση. Παράλληλα, πρέπει να διερευνηθούν όλες οι πιθανές πηγές ρύπανσης και τυχόν ευθύνες, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών που συνδέονται με τη ΔΕΥΑΙ, χωρίς προκαταλήψεις, αλλά με πλήρη διαφάνεια.

Το θέμα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται κάθε χρόνο εκ των υστέρων. Μετά και τα σοβαρά προβλήματα της αρδευτικής περιόδου του 2025, απαιτείται συγκεκριμένο σχέδιο και χρονοδιάγραμμα για τη συντήρηση και αναβάθμιση του αρδευτικού συστήματος και, κυρίως, για την άμεση προώθηση του έργου «Έργα Εξοικονόμησης Νερού και Βελτίωσης Υποδομών Εγγείων Βελτιώσεων ΤΟΕΒ Κρύας–Λαψίστας».

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να κάνω μία παρατήρηση: η τάφρος Λαψίστας είναι ζήτημα διοίκησης και όχι ευθύνης του Δημοτικού Συμβουλίου. Η Δημοτική Αρχή όφειλε να έχει ήδη ενεργήσει, να συντονίσει τις αρμόδιες υπηρεσίες και να δώσει λύση, αντί να φέρνει σήμερα το πρόβλημα στο Συμβούλιο. Το Δημοτικό Συμβούλιο ελέγχει τη Διοίκηση. Δεν την υποκαθιστά. Η σημερινή συζήτηση, λοιπόν, κατά την άποψή μας, δεν αποτελεί λύση του προβλήματος αλλά ανάδειξη της διοικητικής αδράνειας.

Προτείνουμε η Δημοτική Αρχή να αναλάβει πρωτοβουλία για τον συντονισμό όλων των αρμόδιων φορέων, ώστε το θέμα να αντιμετωπιστεί οριστικά. Δεν χρειάζεται ούτε κινδυνολογία ούτε αδράνεια. Χρειάζονται στοιχεία, έλεγχος, ευθύνη και λύση.

Στηρίζουμε τους παραγωγούς, αλλά ταυτόχρονα απαιτούμε τεκμηρίωση, έλεγχο και απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύπτουν.

Κλείνοντας το θέμα αυτό, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα γενικότερο ζήτημα. Την καλοκαιρινή περίοδο, που η στάθμη της λίμνης είναι ταπεινωμένη έως και 1μ. λόγω ανομβρίας και εξατμισοδιαπνοής, εμείς αντλούμε για άρδευση εκατομμύρια κ.μ.!

Οξύνουμε, δηλαδή, ακόμα περισσότερο το υδατικό ισοζύγιο στο λεκανοπέδιο.

Πρέπει, συνεπώς, να δούμε το θέμα ύδρευση-άρδευση-Παμβώτιδα συνολικά.

Το φυσικό αντικείμενο του έργου περιλάμβανε την ανάπτυξη ενός εκτεταμένου μητροπολιτικού δικτύου οπτικών ινών, αποτελούμενου -μεταξύ άλλων- από 2 κύριους κόμβους, 3 κόμβους διανομής, 21 κόμβους πρόσβασης, 80 τελικά σημεία σύνδεσης, καθώς και δεκάδες χιλιόμετρα υπόγειων σωληνώσεων για την εγκατάσταση του δικτύου. Στόχος του έργου ήταν η κάλυψη τηλεπικοινωνιακής διασύνδεσης κρίσιμων υποδομών, τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια της πόλης, όπως το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και το Νοσοκομείο Χατζηκώστα.

Πριν 7 χρόνια, τον Οκτώβριο του 2019, απευθύναμε στην τότε δημοτική αρχή τα παρακάτω ερωτήματα: -αν το έργο παραλήφθηκε οριστικά και πότε, -αν το έργο έχει πιστοποιηθεί σύμφωνα με τους σχετικούς κανονισμούς, -αν το έργο λειτουργεί και ποιες υπηρεσίες ή εφαρμογές καλύπτει και σε ποια σημεία και -αν η τότε Δημοτική Αρχή είχε την βούληση να προχωρήσει στην αξιοποίηση αυτής της ιδιαίτερα σημαντικής δημόσιας υποδομής.

Είχαμε, μάλιστα, προτείνει ενδεικτικά εφαρμογές υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως συστήματα τηλεμετρίας και διαχείρισης κυκλοφοριακού φόρτου, παρακολούθηση της παροχής του νερού από τις γεωτρήσεις της Κρύας και της Αγίας Μαρίνας μέχρι τον τελικό υδρομετρητή, ώστε να καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο το ισοζύγιο του νερού και να εντοπίζονται άμεσα οι διαρροές, καθώς και άλλες εφαρμογές «έξυπνης πόλης» προς όφελος των δημοτών.

Σήμερα, επαναφέρω το θέμα στη δημόσια συζήτηση, με αφορμή δύο συγκεκριμένα δεδομένα:

2. Στον προϋπολογισμό του δήμου εγγράφονται ανελλιπώς, από το 2019 έως και σήμερα, πιστώσεις στον κωδικό: 02.70.01.6262.001 με τίτλο: «Εργασίες αποκατάστασης βλαβών Μητροπολιτικού Δικτύου και δικτύου οπτικών ινών».
3. Από τις 15.02.2017 μέχρι σήμερα, το Δημοτικό Συμβούλιο έχει εγκρίνει 86 αποφάσεις χορήγησης δικαιωμάτων διέλευσης δικτύων ηλεκτρονικών τηλεπικοινωνιών. Τα έργα αυτά έχουν προκαλέσει σημαντική και επαναλαμβανόμενη όχληση στην καθημερινότητα των συνδημοτών μας, ενώ έχουν απασχολήσει επανειλημμένα το Δημοτικό Συμβούλιο, ακόμη και στην τελευταία συνεδρίασή μας, κατά την οποία αναβλήθηκε η συζήτηση 7 σχετικών θεμάτων.

Με βάση τα παραπάνω, θεωρώ ότι πρέπει να δοθούν σαφείς απαντήσεις στα παρακάτω:

1. Είναι σήμερα πλήρως λειτουργικό το Δίκτυο Οπτικών Ινών του Δήμου μας;
2. Αξιοποιείται σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό του; Και εάν ναι, σε ποιες υπηρεσίες και εφαρμογές;
3. Ποιες ακριβώς βλάβες αποκαθίστανται μέσω των σχετικών πιστώσεων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό από το 2019;
4. Υπάρχει επιχειρησιακό σχέδιο για την περαιτέρω αξιοποίηση της υποδομής προς όφελος των δημοτών;

Και επειδή κανείς Γιαννιώτης δεν είδε ούτε άκουσε, μέχρι σήμερα, κάποια ωφέλεια κοινωνικού χαρακτήρα από την υποδομή αυτή, όπως: δωρεάν αναμετάδοση εκδηλώσεων του Πνευματικού κέντρου, ειδικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες για ευάλωτες ομάδες (πολύτεκνους, ηλικιωμένους, ΑμεΑ, κλπ), εφαρμογές τηλεϊατρικής, κλπ, αναρωτιέμαι για ποιον λόγο δεν εξετάζεται, τουλάχιστον, η δυνατότητα εκμίσθωσης ή παραχώρησης χρήσης της, με διαφανείς διαδικασίες και ίσους όρους προς όλους τους παρόχους;

Με τον τρόπο αυτόν, και ο Δήμος θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσθετα έσοδα, αλλά και οι συνδημότες μας να επωφεληθούν από τον περιορισμό της συνεχούς κατασκευής παράλληλων δικτύων που τους ταλαιπωρούν καθημερινά.

Θεωρώ ότι έχει έρθει η ώρα να γίνει ένας πλήρης δημόσιος απολογισμός της πορείας του έργου, της σημερινής του κατάστασης και των προοπτικών αξιοποίησής του, ώστε μια σημαντική δημοτική υποδομή να υπηρετήσει επιτέλους τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκε.

Στην ενημέρωση που μας παρουσιάζετε, ουσιαστικά καταγράφεται μία σειρά από προβλήματα: κακοτεχνίες, καθιζήσεις οδοστρωμάτων, ζημιές σε δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ταλαιπωρία των δημοτών και επιβάρυνση των δημοτικών υπηρεσιών.

Αναμφίβολα, κατά την εκτέλεση ενός έργου τέτοιας κλίμακας είναι δυνατόν να προκύψουν επιμέρους προβλήματα. Ωστόσο, η εικόνα που παρουσιάζεται δείχνει ότι αυτά υπερβαίνουν εκείνα που θα ανέμενε κανείς από μία ορθή, επιμελή και σωστά οργανωμένη εκτέλεση του έργου.

Ιδιαίτερα, σε ότι αφορά τις ζημιές που προκαλούνται στα υφιστάμενα υπόγεια δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, θα ήθελα να παρατηρήσω ότι δεν αρκεί να διαπιστώνουμε το πρόβλημα·  οφείλουμε να αναδείξουμε και την αιτία του. Οι συνεχείς ζημιές καταδεικνύουν τη διαχρονική έλλειψη ολοκληρωμένης ψηφιακής αποτύπωσης των υπόγειων δικτύων του Δήμου. Όταν δεν υπάρχει επικαιροποιημένο ψηφιακό υπόβαθρο που να αποτυπώνει με ακρίβεια τη θέση και το βάθος των δικτύων, είναι αναμενόμενο να προκαλούνται ζημιές κατά την εκτέλεση νέων έργων.

Επειδή, λοιπόν, η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από τη συνεχή αποκατάσταση των ζημιών, καλούμε τη Δημοτική Αρχή, έστω και τώρα, να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού μητρώου (GIS) των δημοτικών υπόγειων δικτύων -σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΙ-, ώστε να προλαμβάνονται αντίστοιχα περιστατικά στο μέλλον.

Τέλος, θέλω να επισημάνω ότι οι «υποσχέσεις» για την αποκατάσταση των κακοτεχνιών δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το αποτέλεσμα. Οι δημότες δεν αξιολογούν ένα έργο από τις «υποσχέσεις» που δίνονται, αλλά από την ποιότητα με την οποία αυτό παραδίδεται και από το κατά πόσο προστατεύεται η καθημερινότητά τους κατά την εκτέλεσή του.

Γι’ αυτό η Δημοτική Αρχή οφείλει να ασκεί συνεχή, ουσιαστική και αυστηρή εποπτεία στην εκτέλεση του έργου και, κυρίως, στην ποιότητα και την πληρότητα των αποκαταστάσεων, ώστε κάθε παρέμβαση να ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές και στις εύλογες απαιτήσεις των δημοτών.

Θυμίζω, συνοπτικά, την πορεία του έργου:

• 12-10-2017: δημοσιεύεται ο αρχιτεκτονικός διαγωνισμός.
• 03-04-2018: ανακοινώνονται τα αποτελέσματά του.
• Για περίπου ενάμιση χρόνο μετά, η τότε δημοτική αρχή Μπέγκα δεν προωθεί την υλοποίηση του έργου.
• Η δημοτική αρχή Ελισάφ «παγώνει» το έργο για μεγάλο χρονικό διάστημα και στη συνέχεια το επαναφέρει ως «επικαιροποιημένη πρόταση», με αναβαθμισμένη και εμπλουτισμένη μορφή, όπως η ίδια ισχυριζόταν, εγκρίνοντας στις 30-11-2021 τις μελέτες και τους όρους δημοπράτησης του έργου.
• 22-12-2022: υπογράφεται η σύμβαση με προθεσμία εκτέλεσης 540 ημέρες. Δηλαδή, με παράδοση στις 15-06-2024, πριν από 2 ολόκληρα χρόνια!
• 14-11-2024: και… ενώ είχαν αρχίσει να εγκρίνονται παρατάσεις για την ολοκλήρωση του έργου, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος δηλώνει δημόσια ότι το κλιμακοστάσιο της «Όασης» θα κατασκευαστεί το πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ η επέκταση της πλατείας προς το πάρκο Μπέγκα, με τη μεταλλική κατασκευή, το κλιμακοστάσιο και τον ανελκυστήρα, θα ολοκληρωθεί το Φθινόπωρο του 2025.
• Και όμως, στις 26-06-2026, και λίγο πριν από την ολοκλήρωση του έργου, η Δημοτική Επιτροπή αποφασίζει την τροποποίηση της εγκεκριμένης μελέτης, καταργώντας την πεζογέφυρα, το κλιμακοστάσιο και τον ανελκυστήρα προς το πάρκο Μπέγκα και αντικαθιστώντας τα με έναν ανελκυστήρα ΑμεΑ δίπλα στην έξοδο του υπόγειου πάρκινγκ.

Με απλά λόγια:

• σχεδόν 9 χρόνια μετά την προκήρυξη του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού,
• 3,5 χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης,
• 1,5 και πλέον χρόνο μετά τις δημόσιες δεσμεύσεις του αρμόδιου Αντιδημάρχου,

η Δημοτική Αρχή έρχεται, σήμερα, να μας πει ότι ένα ουσιώδες τμήμα του έργου τελικά… δεν μπορεί να κατασκευαστεί.

Όχι στην αρχή του έργου. Όχι κατά τη δημοπράτησή του. Αλλά όταν αυτό βρίσκεται πλέον στο στάδιο της ολοκλήρωσής του.

Και εδώ αναδεικνύεται η μεγάλη αντίφαση.

Η περίφημη «επικαιροποιημένη και εμπλουτισμένη πρόταση», που -κατά δήλωση της τότε δημοτικής αρχής- «εγγυόταν την αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της πλατείας και δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για μία μελλοντική ενοποίηση όλων των χώρων του κέντρου», απογυμνώνεται σήμερα από τα στοιχεία εκείνα που υπηρετούσαν αυτή τη φιλοσοφία.

Επομένως, τίθεται εύλογα το ερώτημα: Τι απέγινε αυτή η “μελλοντική ενοποίηση”;

Ήταν πράγματι αποτέλεσμα ώριμου σχεδιασμού ή ήταν ένα επικοινωνιακό αφήγημα, το οποίο εγκαταλείπεται μόλις εμφανίζονται οι πρώτες τεχνικές δυσκολίες;

Και τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι αμείλικτα. Γιατί τώρα;

• Τι ακριβώς προέκυψε μετά από τόσα χρόνια σχεδιασμού, μελετών, εγκρίσεων, δημοπράτησης και εκτέλεσης του έργου;
• Δεν υπήρχαν, τελικά, εγκεκριμένες μελέτες εφαρμογής;
• Αν υπήρχαν, γιατί δεν είχαν εντοπίσει τα προβλήματα θεμελίωσης και κατασκευής;
• Αν δεν υπήρχαν, τότε με ποια ακριβώς μελετητική ωριμότητα δημοπρατήθηκε και συμβασιοποιήθηκε το έργο;
• Πώς είναι δυνατόν να ανακαλύπτονται σήμερα τεχνικές αδυναμίες για κατασκευές που αποτελούσαν βασικά στοιχεία της εγκεκριμένης μελέτης;
• Έχει αποτιμηθεί από τις υπηρεσίες η οικονομική αξία του φυσικού αντικειμένου που καταργείται;

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

η έγκριση της τροποποίησης της μελέτης του έργου, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, δεν αφορά μία απλή τεχνική προσαρμογή.

Αποτελεί, στην πραγματικότητα, ομολογία ότι είτε οι μελέτες με τις οποίες δημοπρατήθηκε το έργο δεν ήταν επαρκώς ώριμες, είτε η Διοίκηση προχώρησε στη δημοπράτηση και στην εκτέλεσή του χωρίς να έχει διασφαλίσει ότι βασικά στοιχεία της μελέτης ήταν τεχνικά υλοποιήσιμα.

Και στις δύο περιπτώσεις, οι πολιτικές και διοικητικές ευθύνες είναι προφανείς.

Οι συνδημότες μας δικαιούνται ξεκάθαρες απαντήσεις και όχι αόριστες αναφορές σε «τεχνικά προβλήματα» που εμφανίζονται μετά από εννέα χρόνια σχεδιασμού, ενώ το έργο βρίσκεται πλέον ουσιαστικά στο τέλος της κατασκευής του.

Το δικαιούνται, πρωτίστως, γιατί είναι εκείνοι που εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να υφίστανται την ταλαιπωρία και τις συνέπειες των συνεχών καθυστερήσεων, βλέποντας ένα έργο που παραμένει ανολοκλήρωτο και δεν έχει ακόμη αποδοθεί σε χρήση.