Στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της 15^ης Ιουλίου 2024, θέσαμε συγκεκριμένο και απολύτως σαφές ερώτημα προς τη Δημοτική Αρχή, σχετικά με το εάν έχει δρομολογηθεί οποιαδήποτε ενέργεια ή μελετητική διαδικασία για τρία σημαντικά οδικά έργα που, κατά καιρούς, έχουν παρουσιαστεί ως στρατηγικής σημασίας για τον Δήμο μας: την επέκταση της οδού Γεννηματά μέχρι τον κόμβο της Εγνατίας στο Κουτσελιό, την επέκταση της Νιάρχου με παράκαμψη της Πεδινής μέχρι τον κόμβο της Ιόνιας με την Εγνατία, και την επέκταση της Κενάν Μεσαρέ μέχρι την παράκαμψη της πόλης. Η απάντηση που δόθηκε από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο έργων ήταν ότι «είναι άτοπη για την ώρα μια τέτοια κουβέντα».

Ωστόσο, τον περασμένο Φεβρουάριο, δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η Περιφέρεια Ηπείρου προχωρά σε μελέτη οδικού έργου που εκκινεί από τον κόμβο της Γαλακτοκομικής Σχολής και καταλήγει σε σημείο που περιγράφεται ασαφώς ως κόμβος Κατσικάς-Καστρίτσας, συνολικού μήκους 5 χιλιομέτρων, και αναφέρεται ως «παράκαμψη Κατσικάς».

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί εύλογες απορίες και γεννά σοβαρά ερωτήματα ως προς τη συνέπεια του σχεδιασμού, τη θεσμική συνεργασία μεταξύ Δήμου και Περιφέρειας, αλλά και τον πραγματικό ρόλο της Δημοτικής Αρχής στον καθορισμό κρίσιμων παρεμβάσεων εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Ιωαννιτών.

Για τον λόγο αυτό, ζητούμε από τη Δημοτική Αρχή σαφείς, δημόσιες και τεκμηριωμένες απαντήσεις στα εξής:

1.  Υπάρχει ή όχι ενεργός σχεδιασμός -σε επίπεδο Δήμου ή έστω σε συνεργασία με την Περιφέρεια Ηπείρου- για την επέκταση της οδού Γεννηματά / Μεγάλου Δακτυλίου έως την Εγνατία Οδό και τον κόμβο Κουτσελιού; Αν ναι, σε ποιο στάδιο βρίσκεται και γιατί δεν έχει ενημερωθεί σχετικά το Δημοτικό Συμβούλιο;

2.  Η δημοτική αρχή έχει εγκαταλείψει ή όχι τον σχεδιασμό για την επέκταση της Γεννηματά μέχρι τον κόμβο της Εγνατίας στο Κουτσελιό;

3.  Η μελέτη που φέρεται να προωθεί η Περιφέρεια Ηπείρου για την «παράκαμψη Κατσικάς» συνδέεται λειτουργικά ή χωροταξικά με τον σχεδιασμό επέκτασης του Μεγάλου Δακτυλίου ως τον κόμβο του Κουτσελιού;

4.  Υπήρξε διαβούλευση, συνεννόηση ή θεσμική εμπλοκή του Δήμου Ιωαννιτών; Υπάρχουν σήμερα προκαταρκτικές χαράξεις ή αλληλογραφία μεταξύ Δήμου και Περιφέρειας που σχετίζονται με το θέμα αυτό; Αν ναι, να κατατεθούν άμεσα προς ενημέρωση του σώματος.

5.  Τι ακριβώς άλλαξε και τί μεσολάβησε από τον Ιούλιο του 2024, όταν το ζήτημα χαρακτηρίστηκε από τον αρμόδιο αντιδήμαρχο ως «άτοπο», έως σήμερα, που εμφανίζονται δημόσιες πληροφορίες για μελετητικές κινήσεις στην ίδια γεωγραφική ζώνη;

6.  Υπάρχει, τελικά, ολοκληρωμένος κυκλοφοριακός και αναπτυξιακός σχεδιασμός για τα μεγάλα οδικά έργα του λεκανοπεδίου ή η Δημοτική Αρχή αντιμετωπίζει αποσπασματικά κρίσιμες υποδομές χωρίς σαφή στρατηγική ιεράρχηση;

Θυμίζω στο σημείο αυτό, ότι, πρόσφατα, τον περασμένο Φεβρουάριο, σε ερώτησή μας σχετικά με ποιου φορέα πρωτοβουλία ήταν η εγκατάσταση των αυτόνομων φωτιστικών οδικού φωτισμού με φωτοβολταϊκά πάνελ στις νοτιοανατολικές περιοχές του Λεκανοπεδίου και κυρίως στη δημοτική ενότητα Παμβώτιδας, δηλαδή στα όρια του Δήμου, καθώς και για το εάν χορηγήθηκε σχετική άδεια από τον Δήμο μας, η απάντηση που λάβαμε ήταν ότι η δημοτική αρχή δεν γνωρίζει.

Ποιος είναι τελικά ο ρόλος της Δημοτικής Αρχής σε έργα που αφορούν άμεσα τον χωρικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό του Δήμου; Διαμορφώνει πολιτική, σχεδιάζει, διεκδικεί και συνεργάζεται ή απλώς επικυρώνει ειλημμένες αποφάσεις άλλων φορέων;

ή, μήπως, έχει παγιωθεί μία πρακτική ύπαρξης «κρυφής ατζέντας» ή άτυπων συμφωνιών, όπως εκείνη του 2019 που αφορούσε τα LED οδών και πλατειών;

Τα μεγάλα έργα δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο αποσπασματικής πληροφόρησης, διοικητικής ασάφειας ή πολιτικής σιωπής. Αφορούν τον στρατηγικό σχεδιασμό του Δήμου, τη λειτουργία της πόλης, την ασφάλεια των πολιτών και το αναπτυξιακό μέλλον της ευρύτερης περιοχής.

Για τον λόγο αυτό, απαιτούνται σαφείς θέσεις, θεσμική διαφάνεια και ξεκάθαρη πολιτική ευθύνη.

Το άρθρο 202 του Ν.3463/2006 (Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων), όπως ισχύει, παρέχει τη δυνατότητα στους δήμους να ενισχύσουν συλλογικούς φορείς που συμβάλλουν στην κοινωνική ζωή. Επιπλέον, σύμφωνα με την ερμηνεία του άρθρου 75 του ίδιου νόμου, «οι δημοτικές αρχές ρυθμίζουν όλες τις τοπικές υποθέσεις, με γνώμονα την προστασία, την ανάπτυξη και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής της τοπικής κοινωνίας».

Ο Δήμος Ιωαννιτών, από το 2018 μέχρι σήμερα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που του παρέχει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, εφαρμόζει πολιτική οικονομικής ενίσχυσης αθλητικών και πολιτιστικών συλλόγων, διαθέτοντας συνολικά, ποσό που υπερβαίνει 500.000€.

Ωστόσο, στον δήμο μας, δραστηριοποιούνται και φορείς που στηρίζουν καθημερινά άτομα με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις, όπως:

• σύλλογοι γονέων και φίλων ΑμΕΑ
• σύλλογοι χρονίων παθήσεων (σακχαρώδη διαβήτη, θαλασσαιμίας, Σκλήρυνση, κ.ά.)
• σύλλογοι υποστήριξης ψυχικής υγείας
• φορείς υποστήριξης ατόμων με εξαρτήσεις
• σύλλογοι ενδυνάμωσης ατόμων και οικογενειών που αντιμετωπίζουν καρκίνο.

Οι φορείς αυτοί αποτελούν πυλώνες κοινωνικής συνοχής, καλύπτοντας συχνά ανάγκες που διαφορετικά θα έπρεπε να καλυφθούν από δημόσιες δομές. Παρά το σημαντικό έργο τους, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει θεσμοθετημένη διαδικασία οικονομικής ενίσχυσής τους, αντίστοιχη με εκείνη των αθλητικών και πολιτιστικών συλλόγων. Εξαίρεση αποτελούν οι σύλλογοι ΠΥΡΡΟΣ ΑμΕΑ και ΑΚΜΩΝ ΑμΕΑ, οι οποίοι ενισχύθηκαν, το 2022, με 2.500€ και 1.800€ αντίστοιχα, στο πλαίσιο της αθλητικής τους δραστηριότητας και προσφοράς. Αναγνωρίζουμε πλήρως τη σημασία του έργου τους στον χώρο του αθλητισμού των ατόμων με αναπηρία και θεωρούμε απολύτως θεμιτή τη στήριξή τους.

Ωστόσο, εξίσου σημαντικό έργο επιτελούν και οι σύλλογοι ΑμΕΑ που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κοινωνικής φροντίδας, της υποστήριξης οικογενειών, της λειτουργίας δομών (εργαστήρια, ΚΔΑΠ) και της κοινωνικής ένταξης, χωρίς να έχουν μέχρι σήμερα πρόσβαση σε αντίστοιχες επιχορηγήσεις.

Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι έχει διαμορφωθεί μία κατάσταση «επιλεκτικότητας», καθώς έχουν ενισχυθεί σύλλογοι ΑμΕΑ με αθλητικό χαρακτήρα, ενώ δεν έχουν ενισχυθεί σύλλογοι ΑμΕΑ με κοινωνικό έργο, παρότι και αυτοί είναι επιλέξιμοι βάσει του νόμου.

Στο πλαίσιο αυτό, θέτουμε τα ακόλουθα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή:

1. Τηρείται στις υπηρεσίες του Δήμου επίσημο μητρώο συλλόγων που δραστηριοποιούνται στον Δήμο Ιωαννιτών;
2. Εάν ναι, περιλαμβάνονται σε αυτό και οι σύλλογοι κοινωνικού χαρακτήρα;
3. Πόσοι συνδημότες εξυπηρετούνται από συλλόγους αναπηρίας και χρονίων παθήσεων;
4. Εκτός από τους συλλόγους ΠΥΡΡΟΣ ΑμΕΑ και ΑΚΜΩΝ ΑμΕΑ, έχουν ενισχυθεί οικονομικά άλλοι σύλλογοι ΑμΕΑ με κοινωνικό έργο;
5. Εάν ναι, ποιοι είναι αυτοί και ποια ποσά τους διατέθηκαν ανά έτος από το 2018 μέχρι σήμερα;
6. Εάν όχι, για ποιους λόγους υφίσταται αυτός ο διαχωρισμός;
7. Προτίθεται η δημοτική αρχή να εξετάσει τη δημιουργία διακριτού κωδικού στον προϋπολογισμό για τη στήριξη συλλόγων κοινωνικής φροντίδας, ΑμΕΑ και χρονίων παθήσεων;

Για την παράταξή μας, η στήριξη της αναπηρίας αποτελεί υποχρέωση του δήμου σε κάθε της διάσταση. Όχι μόνο όταν βρίσκεται μέσα στο γήπεδο, αλλά και όταν βρίσκεται μέσα σε ένα σπίτι, σε μία οικογένεια που παλεύει καθημερινά. Για τον λόγο αυτόν, θεωρούμε αναγκαίο να γίνει ένα ουσιαστικό βήμα προς την κατεύθυνση της ισότιμης αναγνώρισης της κοινωνικής φροντίδας.

Προτείνουμε:

• τη δημιουργία μητρώου συλλόγων κοινωνικού χαρακτήρα,
• τη δημιουργία διακριτού κωδικού στον δημοτικό προϋπολογισμό για την οικονομική ενίσχυση συλλόγων ΑμΕΑ, χρονίων παθήσεων και συλλόγων κοινωνικής φροντίδας και
• την έκδοση ετήσιας πρόσκλησης υποβολής αιτημάτων επιχορήγησης.

Επιπλέον, προτείνουμε στον Δήμαρχο, να μεταφέρει την πρότασή μας για θεσμοθέτηση πανελλαδικού πλαισίου οικονομικής ενίσχυσης συλλόγων κοινωνικής φροντίδας προς την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

η σημερινή διαδικασία ή και εκδήλωση, δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί ως ρητορικός αναμασητισμός, χαμηλής πληροφοριακής πυκνότητας.

Πριν από μία εβδομάδα κληθήκαμε να μελετήσουμε ένα εκτενές κείμενο 200 σελίδων. Σήμερα, καλούμαστε να παρακολουθήσουμε την προφορική του αναπαραγωγή. Το αποτέλεσμα είναι μια διπλή παρουσίαση του ίδιου περιεχομένου, χωρίς ουσιαστική νέα τεκμηρίωση ή κριτική επεξεργασία.

Εξηγούμαι:

Ο λεγόμενος «Απολογισμός Πεπραγμένων» της δημοτικής αρχής, παρά τον εντυπωσιακό του όγκο που προσεγγίζει τις 200 σελίδες, αποτυγχάνει να εκπληρώσει τον βασικό σκοπό ενός απολογισμού: την τεκμηριωμένη αποτίμηση του παραχθέντος έργου με μετρήσιμους δείκτες και σαφή αποτελέσματα για το τι άλλαξε και τι βελτιώθηκε. Σε όλο το κείμενο απουσιάζουν παντελώς συγκριτικοί πίνακες, δείκτες απόδοσης και σαφείς ποσοτικοί δείκτες που να επιτρέπουν στους συνδημότες μας να συγκρίνουν και να αξιολογήσουν την κατάσταση που παρέλαβε η σημερινή διοίκηση με αυτή που παρέδωσε μετά την άσκηση της πολιτικής της. Χωρίς αφετηρία και χωρίς μέτρο σύγκρισης, οι 200 σελίδες δεν συνιστούν απολογισμό έργου αλλά μια εκτενή έκθεση προθέσεων και αυτοεπαίνων.

Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η κατανομή της ύλης. Οι τομείς της Κοινωνικής Πολιτικής και του Πολιτισμού καταλαμβάνουν σχεδόν το μισό του συνόλου του κειμένου, ενώ οι υπόλοιποι οκτώ τομείς μοιράζονται το άλλο μισό. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τις προτεραιότητες της δημοτικής αρχής: περισσότερη επικοινωνιακή προβολή και λιγότερη λογοδοσία για τους κρίσιμους τομείς που επηρεάζουν καθημερινά τη ζωή των δημοτών, όπως η καθαριότητα, η συντήρηση των υποδομών, τα τεχνικά έργα, η λειτουργικότητα της πόλης κλπ. Εκεί όπου οι πολίτες περιμένουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, η δημοτική αρχή επιλέγει γενικόλογες αναφορές και περιγραφές δράσεων χωρίς ουσιαστική αποτίμηση του αποτελέσματος.

Προφανώς, η γενική εντύπωση αναδεικνύει και το τελικό συμπέρασμα καταδεικνύει, ότι παρά τις 200 σελίδες και τη ρητορική έντασης της παρουσίασης, η ουσιαστική εικόνα της καθημερινότητας  στον Δήμο παραμένει -σε μεγάλο βαθμό- αμετάβλητη. Οι δημότες δεν αξιολογούν μια διοίκηση από τον αριθμό των σελίδων που παράγει, αλλά από την κατάσταση των δρόμων, την καθαριότητα των γειτονιών, την ποιότητα των υπηρεσιών και την καθημερινότητά τους. Όταν η πραγματικότητα που βιώνουν παραμένει σε μεγάλο βαθμό η ίδια, τότε ο απολογισμός μετατρέπεται σε ένα ευχολόγιο χωρίς αντίκρισμα. Και όταν τα αποτελέσματα δεν μπορούν να αποδειχθούν με στοιχεία, όσο μεγάλος κι αν είναι ο φάκελος του απολογισμού, τόσο πιο εμφανής γίνεται η απουσία ουσιαστικού έργου.

Στο σημείο αυτό, και χωρίς περαιτέρω ανάλυση -καθώς το ζήτημα έχει ήδη τεθεί από τον ειδικό αγορητή της παράταξής μας, κύριο Βασίλη Κοσμά- θα ήθελα να επισημάνω ότι η αναφορά σε ονοματεπώνυμα συνδημοτών μας, δεν εμπίπτει στο πεδίο της πολιτικής αποτίμησης και είναι αναγκαίο να ελέγχεται με τη δέουσα προσοχή ως προς τα ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Τέλος, με αφορμή τη διεξαγωγή της συνεδρίασης αυτής στο Νησί της λίμνης Παμβώτιδας και δεδομένου ότι στον απολογισμό σας δεν γίνεται απολύτως καμία αναφορά στο τι έγινε ή δεν έγινε για το Νησί, παρακαλώ να ενημερωθούμε – είτε τώρα είτε σε μία από τις προσεχείς συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου – για τον σχεδιασμό της δημοτικής αρχής σχετικά με τα ακόλουθα ζητήματα, τα οποία αφορούν αποκλειστικά και μόνο το Νησί μας:

• Διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους και γενικότερα εμποδιζόμενα άτομα στα δημοτικά κτίρια και στα σημεία ελλιμενισμού των πλοιαρίων.
• Υπογειοποίηση δικτύων κοινής ωφελείας σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς.
• Υλοποίηση ήπιων περιβαλλοντικών παρεμβάσεων στις εγκαταστάσεις ελλιμενισμού και καρνάγιου.
• Ανάπτυξη μικτού συστήματος συγκοινωνιακών και τουριστικών πλόων (Μώλος-Νησί-Πέραμα) για την μετακίνηση κατοίκων και επισκεπτών.
• Εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και ιδίως της γεωθερμικής ενέργειας από τα νερά της λίμνης, με σκοπό τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου ενεργειακής αυτονόμησης του Νησιού και τη μετατροπή του σε πρότυπο τοπικής κλιματικής ουδετερότητας, σε πλήρη εναρμόνιση με τον ευρωπαϊκό στόχο των 100 κλιματικά ουδέτερων και έξυπνων πόλεων έως το 2030.

Τέλος, και ίσως το σημαντικότερο, σας καλώ να δώσετε προτεραιότητα στην περιποίηση και ενίσχυση του πρασίνου στις πλατείες, τα σοκάκια και τους κοινόχρηστους χώρους του Νησιού. Πρόκειται για μια παρέμβαση ελάχιστου έως μηδενικού κόστους, η οποία μπορεί να αναβαθμίσει θεαματικά την αισθητική φυσιογνωμία του τόπου και να ενισχύσει την εκλυστικότητά του για κατοίκους και επισκέπτες. Με απλές και στοχευμένες παρεμβάσεις, το Νησί μπορεί να αποκτήσει μία ξεχωριστή ταυτότητα και ισχυρή αναγνωρισιμότητα -σε πανελλήνια κλίμακα- ως λουλουδότοπος.

 Η πλήρης παραχώρηση του Στρατοπέδου Βελισσαρίου στον Δήμο Ιωαννιτών και η αξιοποίησή του προς όφελος της πόλης και των πολιτών αποτελεί έναν διαχρονικό και ευρύτατα αποδεκτό στόχο.

Δεν είναι μια νέα διεκδίκηση που γεννήθηκε σήμερα.

Αντίθετα, αποτελεί ζήτημα που έχει αποτυπωθεί στο Ρυθμιστικό Σχέδιο και στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο της Περιφέρειας Ηπείρου και έχει απασχολήσει διαχρονικά τις δημοτικές αρχές, τις παρατάξεις και τους φορείς της πόλης.

Η παράταξή μας ΙΩΑΝΝΙΝΑ_2023, ήδη από το 2019, είχε διατυπώσει ξεκάθαρα τη θέση ότι ολόκληρη η έκταση του στρατοπέδου πρέπει να περιέλθει στην πόλη και να αποτελέσει τμήμα ενός ενιαίου σχεδιασμού με το πάρκο Πυρσινέλλα, μέσω διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού και ολοκληρωμένου σχεδίου αξιοποίησης.

Ως δήμος δεν μείναμε στα λόγια, αλλά δεν κάναμε και αυτό που έπρεπε.

Οι Δήμαρχοι έχουν αλληλογραφήσει με τα αρμόδια υπουργεία για το θέμα, ενώ πέρυσι διαβιβάστηκε κοινή επιστολή, υπογεγραμμένη από τη συντριπτική πλειοψηφία των δημοτικών παρατάξεων, με αίτημα την πλήρη παραχώρηση του στρατοπέδου στην πόλη.

Ωστόσο, η παραχώρηση του στρατοπέδου Βελισσαρίου δεν μπορεί να προχωρήσει μόνο με διακηρύξεις ή επιστολές καλής θέλησης. Ούτε επαναλαμβάνοντας ότι ο χώρος πρέπει να αποδοθεί στους κατοίκους των Ιωαννίνων. Τη διεκδικείς με σοβαρότητα και προετοιμασία. Δηλαδή, με τεκμηριωμένη πρόταση, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον:

• τους λόγους για τους οποίους διεκδικείς την έκταση,
• τον συνολικό πολεοδομικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό στον οποίο την εντάσσεις,
• τις χρήσεις και τα οφέλη για τους δημότες,
• τον τρόπο και τα μέσα αξιοποίησής της και
• τα ανταποδοτικά που είσαι σε θέση να προσφέρεις στον σημερινό κύριο της έκτασης, για τη διαπραγμάτευση.

Αυτά είναι που δεν κάναμε.

Διότι, η εμπειρία από άλλες περιοχές της χώρας δείχνει ότι οι επιτυχημένες παραχωρήσεις στρατοπέδων δεν προέκυψαν απλώς ως αποτέλεσμα πολιτικών αιτημάτων, αλλά στηρίχτηκαν σε ολοκληρωμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις που κατέδειξαν τη σκοπιμότητα και τη βιωσιμότητα της παραχώρησης.

Με αυτή την έννοια, θεωρούμε θετικό το γεγονός ότι το θέμα επανέρχεται προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο και ότι όλες οι παρατάξεις αναγνωρίζουν τη σημασία του για το μέλλον της πόλης.

Ωστόσο, σήμερα, δεν αρκεί να επαναβεβαιώσουμε το αίτημα της πλήρους παραχώρησης, με γενικές διαπιστώσεις και συνθήματα. Οφείλουμε να προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα και να επικεντρωθούμε στην ουσία: στο πώς θα διαμορφωθεί ένα αξιόπιστο και διεκδικήσιμο σχέδιο για την πλήρη παραχώρηση και αξιοποίηση του χώρου, σχέδιο το οποίο να μπορεί να συσπειρώσει το σύνολο των φορέων και της κοινωνίας και να ενισχύσει τη θέση του Δήμου απέναντι στην κεντρική διοίκηση.

Αυτή είναι η ευθύνη μας και αυτή είναι η διεκδίκηση που μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.

Η πρόληψη των πυρκαγιών είναι ύψιστη υποχρέωση της Πολιτείας και κρίσιμο ζήτημα δημόσιας ασφάλειας, που πρέπει να αντιμετωπίζεται με οργανωμένο σχεδιασμό και συντονισμό όλων των αρμόδιων φορέων.

Η εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου για τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων και αγροτεμαχίων δεν μπορεί να περιορίζεται στην επιβολή προστίμων και στη μεταφορά της ευθύνης προς τους πολίτες. Θεωρώ ότι, πριν το κράτος απαιτήσει από τον πολίτη, οφείλει πρώτα να έχει εκπληρώσει τις δικές του θεσμικές και επιχειρησιακές υποχρεώσεις.

Το κράτος πρέπει να διασφαλίσει ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης, ουσιαστική στήριξη των δήμων και επαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα. Και για αυτά απαιτούνται:

• συστηματική δημιουργία και συντήρηση αντιπυρικών ζωνών,
• ενίσχυση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και των μηχανισμών επιτήρησης (συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης, δίκτυα καμερών υψηλής ανάλυσης σε περιοχές υψηλού κινδύνου, κλπ.),
• παρεμβάσεις του ΔΕΔΔΗΕ στα δίκτυα ηλεκτροδότησης (κλαδεύσεις και αποξηλώσεις κατά μήκος των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, γενικευμένες υπογειοποιήσεις όπου αυτό είναι τεχνικά εφικτό και αναγκαίο, κλπ.),
• αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων πρόληψης και
• έγκαιρος καθαρισμός δημόσιων και δημοτικών χώρων.

Σε αυτή την κατεύθυνση, είναι θετική η πρόσφατη απόφαση του Δήμου για την πρόσληψη προσωπικού ορισμένου χρόνου για ανάγκες πυρασφάλειας και πυροπροστασίας, όπως ο καθαρισμός χόρτων και η απομάκρυνση εύφλεκτης βλάστησης.

Παράλληλα, βέβαια, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και οι πραγματικές δυσκολίες εφαρμογής του πλαισίου σε περιπτώσεις ακινήτων με ασαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς, κατασχεμένων περιουσιών ή εκτάσεων αμφισβητούμενου χαρακτήρα.

Η πολιτική προστασία χρειάζεται ένα δίκαιο, ρεαλιστικό και ολοκληρωμένο μοντέλο πρόληψης, με έμφαση στη δημόσια ευθύνη, στον συντονισμό των υπηρεσιών, στην πρόληψη και στη στήριξη των πολιτών, και όχι μια πολιτική που βασίζεται κυρίως στην τιμωρία και στη μεταφορά ευθυνών προς τους πολίτες.

Για όλους τους λόγους που προανέφερα, προτείνουμε το Δημοτικό Συμβούλιο να ζητήσει από την Πολιτεία την ενίσχυση των δημόσιων μηχανισμών πρόληψης και πυροπροστασίας, καθώς και τη θεσμική και οικονομική στήριξη των δήμων για την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων πυρασφάλειας.

Παράλληλα, προτείνουμε το θέμα να τεθεί και στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (KEΔE), ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή πρόταση της αυτοδιοίκησης προς την Πολιτεία, καθώς αντίστοιχα ζητήματα και δυσκολίες εφαρμογής αντιμετωπίζουν σήμερα οι περισσότεροι δήμοι της χώρας.

Η έννοια της ανθεκτικότητας των υποδομών δεν αποτελεί νέα προσέγγιση, καθώς απασχολεί εδώ και αρκετά χρόνια τόσο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Για τον λόγο αυτόν, έχουν εκδοθεί ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για την τρέχουσα Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, οι οποίες συνοδεύουν υποχρεωτικά πλέον τους φακέλους χρηματοδότησης των έργων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Τομεακή καθοδήγηση σχετικά με την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή,  η αξιολόγηση κλιματικού κινδύνου, οι Τεχνικές κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών στην κλιματική αλλαγή κατά την περίοδο 2021-2027, ενώ στη χώρα μας λειτουργεί ειδική ιστοσελίδα για την ενσωμάτωση μέτρων προσαρμογής στον σχεδιασμό των έργων.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι η έλλειψη τέτοιων αναλύσεων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές καθυστερήσεις, τεχνικές δυσκολίες και σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το έργο του Μεγάλου Δακτυλίου, όπου, εάν είχαν προηγηθεί ολοκληρωμένες μελέτες τρωτότητας και ανθεκτικότητας κατά το στάδιο του σχεδιασμού, το πιο πιθανό είναι να μην είχε προκύψει η πολυετής καθυστέρηση που συνδέθηκε με τη θεμελίωση του επιχώματος πίσω από το Πανηπειρωτικό Στάδιο, ενώ το συνολικό κόστος του έργου θα μπορούσε να είναι σημαντικά χαμηλότερο.

Σε συνέχεια των προαναφερόμενων, θα θέλαμε να μας ενημερώσετε για τα ακόλουθα:

1. Έχουν εκπονηθεί μελέτες ανθεκτικότητας και τρωτότητας για έργα που υποβάλλονται προς χρηματοδότηση από πόρους των Διαρθρωτικών Ταμείων;
2. Εάν ναι, για ποια έργα; Και ποια τα βασικά συμπεράσματα από τις μελέτες αυτές;
3. Με ποιον τρόπο προτίθεται η δημοτική αρχή να προχωρήσει στην εκπόνηση του Σ.Α.Α., δεδομένου ότι αυτό απαιτεί σύνδεση, συμβατότητα και συμπληρωματικότητα με τα μέτρα του Περιφερειακού Σχεδίου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή (ΠεΣΠΚΑ), για το οποίο δεν προκύπτει, μέχρι σήμερα, ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) και η έκδοση απόφασης περιβαλλοντικής έγκρισης από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας;
4. Καθώς το Σ.Α.Α. συνδέεται άμεσα με την ψηφιακή διακυβέρνηση, τα ανοιχτά δεδομένα και τη χρήση γεωχωρικών πληροφοριών, με ποιον τρόπο σκοπεύει η δημοτική αρχή να ανταποκριθεί στις σχετικές απαιτήσεις, όταν προϋποτίθενται δεδομένα GIS, χαρτογραφικές αποτυπώσεις και ψηφιακές υποδομές, ενώ σημαντικές δράσεις που είχαν ενταχθεί στο έργο της «Έξυπνης Πόλης» δεν προχώρησαν ποτέ;

Η παρέμβασή μας δεν γίνεται για λόγους εντυπώσεων, ούτε για να καταγραφεί απλώς μία ακόμη αντιπολιτευτική τοποθέτηση στα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου. Γίνεται γιατί θέλουμε το Σ.Α.Α. να αντιμετωπιστεί ως ένα ουσιαστικό εργαλείο διακυβέρνησης και όχι ως μία ακόμη τυπική υποχρέωση. Θέλουμε το Σ.Α.Α. να αποτελέσει την πραγματική βάση για έναν Δήμο πιο ασφαλή, πιο λειτουργικό και πιο προετοιμασμένο απέναντι στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, για εμάς και τα παιδιά μας.

Άλλωστε, το πραγματικό στοίχημα από εδώ και στο εξής δεν κρίνεται μόνο στο πόσα έργα θα υλοποιηθούν, αλλά από το κατά πόσο αυτά τα έργα θα είναι ανθεκτικά, βιώσιμα και ικανά ώστε οι πόλεις και οι Δήμοι να είναι προετοιμασμένοι και προσαρμοσμένοι στις σύγχρονες και μελλοντικές πιέσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, η ενεργειακή ανεπάρκεια, η γήρανση των υποδομών και η κοινωνική ευαλωτότητα.

Άλλωστε, σημαντικά έργα υλοποιούνται στο πλαίσιο τέτοιων συνεργασιών. Όπως, η ανάπλαση των «ιαπωνικών κήπων» στη Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης, και στο Παγκράτι υπό την αιγίδα της Ιαπωνικής πρεσβείας, όπως τα ΔΕΗ Mini Parks από τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τα αντίστοιχα «πάρκα τσέπης» στην Αθήνα με δωρεές των εταιρειών VISA, Ολυμπιακή Ζυθοποιία, ΦΙΞ Ελλάς, STIHL, P&G, Nova, ΑΒ Βασιλόπουλος, Ομίλου “Ηρακλής”, Deloitte Foundation κ.α.

Και στον δήμο μας, κατά την προηγούμενη δημοτική περίοδο, έγιναν δωρεές και χορηγίες, είτε μέσω ΜΚΟ για την υποστήριξη μεταναστών, είτε προς το Πνευματικό Κέντρο, είτε μέσω άλλων μεμονωμένων προσφορών σε χρήμα ή σε είδος.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της τράπεζας Πειραιώς για το 2024, διατέθηκε ποσό ύψους 7.900.000€ στο πλαίσιο δράσεων Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, που περιλάμβανε  επιχορηγήσεις, δωρεές και χορηγίες.

Στο σημείο αυτό θέλω να σημειώσω τη σημαντική συμβολή του Πολιτιστικού Ιδρύματος της Τράπεζας Πειραιώς, στην υλοποίηση του Μουσείου Αργυροτεχνίας, έργο που συγχρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007–2013.

Σε συνέχεια των προαναφερόμενων, καταθέτουμε σήμερα την παρακάτω πρόταση: εντός του λεκανοπεδίου βρίσκονται 8 ανενεργά ή εγκαταλελειμμένα δημόσια λατομεία, με εύκολη πρόσβαση:

Οι χώροι αυτοί προσφέρονται για αξιοποίηση και μετατροπή τους σε σύγχρονες υποδομές, όπως:

• αθλητικές εγκαταστάσεις (π.χ. κλειστά γήπεδα τύπου balloon),
• χώροι αναψυχής για οικογένειες (για ένα σύντομο «city break») και
• αμφιθεατρικές κατασκευές για τη φιλοξενία πολιτιστικών και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων (με λυόμενες κερκίδες κτλ.)

Η υλοποίηση παρεμβάσεων τέτοιου μεγέθους και σημασίας απαιτεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους. Αυτούς τους πόρους -κατά την άποψή μας- θα πρέπει να αναζητήσετε μέσω των συνεργασιών με ισχυρούς οικονομικούς φορείς και όχι τα «μικρομερεμέτια» όπως η ανάπλαση του πάρκου του Άλσους, που έπρεπε ήδη να είχε γίνει με ίδιους πόρους του Δήμου.

Προτείνουμε να κινητοποιηθείτε και να «παλέψετε» για τέτοιες ουσιαστικές χρηματοδοτήσεις, συνεργαζόμενοι με οικονομικούς φορείς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή μας και αποκομίζουν οφέλη από αυτήν.

Μόνο με τέτοιου είδους στρατηγικές συμφωνίες μπορούν να υλοποιηθούν έργα με διαχρονικό αποτύπωμα, προς όφελος των συνδημοτών, των επισκεπτών και της τοπικής ανάπτυξης.

Έτσι, θα μείνετε στην ιστορία και εσείς και εκείνοι.

Είναι γνωστό ότι η καύση φυσικού αερίου -αν και παραμένει ορυκτό καύσιμο- είναι λιγότερο βλαβερή από του πετρελαίου. Δεν είναι η τελική «πράσινη» λύση, αλλά είναι ένα σαφές βήμα βελτίωσης σε σχέση με το πετρέλαιο.

Ειδικότερα, τα βασικά περιβαλλοντικά οφέλη συνοψίζονται στα εξής:

1. Οι εκπομπές CO_₂ (διοξείδιο του άνθρακα) είναι μειωμένες κατά περίπου 20%–25% σε σχέση με το πετρέλαιο, για την ίδια παραγόμενη θερμότητα.
2. Τα αιωρούμενα σωματίδια που παράγονται από το φυσικό αέριο είναι σχεδόν μηδενικά, γιατί καίγεται «καθαρά», χωρίς να αφήνει στερεά υπολείμματα.
3. Οι εκπομπές του διοξειδίου του θείου (SO_₂) είναι πρακτικά μηδενικές, καθώς το φυσικό αέριο δεν περιέχει σχεδόν καθόλου θείο.

Ως εκ τούτου, η χρήση του φυσικού αερίου συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας του αέρα στις αστικές περιοχές, μειώνοντας την αιθαλομίχλη, τις οσμές και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα σε πόλεις με σταθερή ομίχλη, όπως τα Ιωάννινα.

Για τους λόγους αυτούς, άλλωστε, έχουν υλοποιηθεί προγράμματα επιδότησης για την αντικατάσταση καυστήρων πετρελαίου με φυσικό αέριο. Ενδεικτικά:

• Στην Αττική, επιδοτήθηκαν 22 δήμοι, όπως ο Δήμος Αγίου Δημητρίου, ο Δήμος Κορυδαλλού, κλπ
• Στην Φλώρινα δόθηκε επιδότηση έως και 100% για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με συστήματα φυσικού αερίου.
• Σε δήμους όπως της Καστοριάς και της Βέροιας υπήρξε ειδική εκπτωτική πολιτική, προσφέροντας 100% έκπτωση στα τέλη σύνδεσης.
• Αντίστοιχες δράσεις υλοποιήθηκαν σε πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη, η Λάρισα και η Καρδίτσα, με ποσοστά επιδότησης που κυμάνθηκαν από 70% έως 100%, ανάλογα με τα εισοδηματικά και τοπικά κριτήρια.

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των παραπάνω περιπτώσεων ήταν η ενεργή διεκδίκηση και κινητοποίηση των τοπικών αυτοδιοικητικών αρχών.

Κύριε Δήμαρχε, με δεδομένη την επιβάρυνση της πόλης των Ιωαννίνων από το φαινόμενο της αιθαλομίχλης, είναι αναγκαία η άμεση λήψη ουσιαστικών μέτρων. Προτείνουμε, κύριε Δήμαρχε, να αναλάβετε άμεσα πρωτοβουλία για τη διεκδίκηση και θεσμοθέτηση προγράμματος επιδότησης για την αντικατάσταση καυστήρων πετρελαίου με φυσικού αερίου. Πρόκειται για ένα ρεαλιστικό και άμεσα εφαρμόσιμο μέτρο, το οποίο θα συμβάλει:

• στη μείωση των ατμοσφαιρικών ρύπων,
• στην προστασία της δημόσιας υγείας και
• στη συνολική βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων μας.

Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι εάν θα έρθει το φυσικό αέριο στην πόλη μας.

Το ερώτημα είναι: μπορούμε να το αξιοποιήσουμε οργανωμένα, με σχέδιο, στηρίζοντας τους συνδημότες, ώστε να καταστεί εργαλείο συνολικής περιβαλλοντικής αναβάθμισης της πόλης μας;

1. Πρώτη φορά δεν αναγράφεται στον προϋπολογισμό το ποσό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών. Το ποσό αυτό αποτυπώνει την εικόνα της εισπραξιμότητας του Δήμου στα ίδια έσοδα, στα οποία οφείλει -σε σημαντικό βαθμό- να στηρίζεται η λειτουργία του.
2. Σχετικά με τον προϋπολογισμό του 2025: Ως προς τα έσοδα: Διαμορφώθηκαν στα 119,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση είσπραξης ανήλθε 78,4 εκατ. ευρώ, δηλαδή εισπράχθηκε περίπου το 65%. Τα υπόλοιπα 41,2 εκατομμύρια παρέμειναν ανείσπρακτα. Ως προς τα έξοδα: Διαμορφώθηκαν στα 142,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση πληρωμής είναι 74,1 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, παραμένουν απλήρωτα τα 68,5 εκατ. ευρώ, ήτοι το 48%.

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις για τον προϋπολογισμό του 2025 η οικονομική εικόνα του Δήμου δεν είναι καλή, καθώς ούτε εισπράχθηκαν τα προβλεπόμενα έσοδα ούτε πραγματοποιήθηκαν οι αντίστοιχες πληρωμές.

Σχετικά με τα ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Τα έσοδα του 2026 προϋπολογίζονται στο ποσό των 111,2 εκατ. ευρώ και είναι ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με τα διαμορφωμένα του 2025. Για τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι τα έσοδα υπολείπονται των εξόδων, χρησιμοποιούνται τα χρηματικά διαθέσιμα ύψους 27,26 εκατ. ευρώ.

Αναλύοντας τα έσοδα έχω τις εξής επισημάνσεις:

Α. Στα τέλη καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού παρατηρείται αύξηση κατά 2,0 εκατ. σε σχέση με το 2025. Εάν προστεθεί και το ποσό των 2,6 εκατ. από τα χρηματικά διαθέσιμα, προκύπτει συνολική αύξηση 4,6 εκατ. ευρώ, χωρίς αντίστοιχη βελτίωση στην παρεχόμενη υπηρεσία καθαριότητας.

Β.  Τα ίδια έσοδα ανέρχονται στο ποσό των 25,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή στο 23% των συνολικών εσόδων. Ποσοστό χαμηλό! Συνεπώς, ο Δήμος προκειμένου να αναπτυχθεί, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Γ. Στα έσοδα εγγράφεται ποσό 7,8 εκατ. ευρώ από δάνεια, το οποίο όμως δεν είναι άμεσα διαθέσιμο, καθώς θα εισπράττεται σταδιακά και ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης των αντιστοίχων έργων.

Δ. Οι Εισπράξεις υπέρ Δημοσίου και τρίτων ανέρχονται περίπου σε 9,7 εκατ. ευρώ και αφορούν ποσά που εισπράττει ο Δήμος αλλά αποδίδει σε φορείς του Δημοσίου.

Ε. Οι πόροι από τα χρηματοδοτικά εργαλεία που εισρέουν στα ταμεία του Δήμου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Ο ρυθμός υλοποίησης των έργων είναι ιδιαίτερα χαμηλός και λειτουργεί ανασταλτικά στη γρήγορη ανάπτυξη και μετεξέλιξη του Δήμου. Θυμίζω ότι, το 2025, από τα 40 εκατ. ευρώ που προορίζονταν για έργα, απορροφήθηκαν μόλις 13,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή το 36%.

Συνεπώς,  από τον προϋπολογισμό εσόδων του 2026, ύψους 111,2 εκατ. ευρώ, αξιοποιήσιμα αθροιστικά είναι περίπου τα 75 εκατ. ευρώ.

Σχετικά με τα ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Από τον προϋπολογισμό του 2025 προκύπτει ότι, από το διαμορφωθέν ποσό των εξόδων ύψους 142,6 εκατ., πληρώθηκαν 74,1 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 59%. Αυτό αναδεικνύει αδυναμία στην εκτέλεση του προϋπολογισμού,  κυρίως ως προς την απορρόφηση των έργων.

Ο Προϋπολογισμός εξόδων του 2026 ανέρχεται σε 138,4 εκατ. ευρώ, περίπου στο ίδιο επίπεδο με το 2025.

Επί του προϋπολογισμού του 2026, επισημαίνω τα εξής:

1. Γενικές υπηρεσίες – Οικονομικές – Διοικητικές: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21,1 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ανελαστικές δαπάνες (μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, κλπ). Ωστόσο, σε σχέση με το 2025, καταγράφεται αύξηση κατά 4,5 εκατ. ευρώ.
2. Υπηρεσίες Πολιτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 5,9 εκατ. ευρώ έναντι 2,5 εκατ. ευρώ το 2025, δηλαδή αύξηση κατά 3,4 εκατ. ευρώ. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, τα έξοδα διαφήμισης και προβολής είναι 600.000 € έναντι 15.000€ το 2025. Αναμένουμε σαφή ενημέρωση από τη Δημοτική Αρχή για τη σημαντική αυτή αύξηση.
3. Υπηρεσίες καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21 εκατ. ευρώ, από 14,6 εκατ. το 2025. Αύξηση κατά 6,4 εκατ. ευρώ. Κύρια αιτία αποτελεί η νέα διακήρυξη για τη συλλογή και μεταφορά στερεών αποβλήτων και αναλωσίμων υλικών ύψους 2,029 εκατ. ευρώ έναντι 790.000 το 2025. Η υπηρεσία είναι ανταποδοτική. Με βάση τα τέλη καθαριότητος και φωτισμού, ο Δήμος προβλέπεται να εισπράξει 17,4 εκατ. ευρώ για το 2026. Συνεπώς, η υπηρεσία εμφανίζεται ελλειμματική, ήδη από την αρχή του έτους. Τι προβλέπεται για την κάλυψη αυτού του ελλείμματος?
4. Υπηρεσίες Κοινωνικής πολιτικής: Για το 2026 εγγράφονται 10 εκατ. Ευρώ περίπου, έναντι 5 εκατ. Ευρώ το 2025. ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ! Υπάρχουν μάλιστα κωδικοί που το 2025 ήταν μηδενικοί. Αναμένουμε εξηγήσεις και για τον ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟ αυτών! Ωστόσο, από την άλλη, ο Ζωγράφειος Οίκος Ευγηρίας υπολειτουργεί!
5. Σχολικές Μονάδες: Καταγράφεται αύξηση κατά 1,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Το ποσό αυτό θα συμβάλει στη συντήρηση των σχολείων, ωστόσο δεν επαρκεί και θα έπρεπε να είχε διατεθεί εγκαίρως, πριν την εμφάνιση των ζημιών.
6. Έργα: Τα έργα που προϋπολογίζονται για το 2026 ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. ευρώ. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η απορρόφησή τους. Διαχρονικά, η απορρόφηση δεν υπερέβη το 25% των προϋπολογισθέντων ποσών.

Κύριοι συνάδελφοι,

Ξεκινάμε με έναν προϋπολογισμό που για να ισοσκελιστεί, απαιτεί τη χρήση χρηματικών διαθεσίμων.

Τα έσοδα καλύπτουν κυρίως ανελαστικές λειτουργικές δαπάνες. Οι δαπάνες για έργα ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. Ευρώ, δηλαδή στο 36% του συνολικού προϋπολογισμού των 138,4 εκατ. Ευρώ. Εάν απορροφηθεί το 25%, όπως συμβαίνει διαχρονικά, αυτό θα θεωρηθεί επιτυχία.

Επισημαίνω, επίσης, τους εξής κινδύνους:

• Στις 30/6/2026 ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, από το οποίο χρηματοδοτείται σημαντικός αριθμός έργων.
• Δεν υπάρχει κάποιο νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα έργων για τους ΟΤΑ (όπως Καποδίστριας-Τρίτσης-Φιλόδημος).
• Η τρέχουσα προγραμματική περίοδος 2021-2027 (Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης) δεν αργεί να ολοκληρωθεί.

Συνεπώς, απαιτείται επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από τα παραπάνω εργαλεία, ώστε να μην μείνουν ημιτελή.

Τέλος, επαναλαμβάνω την επισήμανση για την απουσία από τον προϋπολογισμό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών, στοιχείο κρίσιμο για την αποτύπωση της πραγματικής εισπραξιμότητας του Δήμου.

Κυρίες και Κύριοι,

Με όλες τις προαναφερόμενες σκέψεις, προβληματισμούς και παρατηρήσεις, δίνουμε θετική ψήφο στον Προϋπολογισμό 2026 και στο Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης 2026 που προτείνει η Δημοτική Αρχή, με επιφύλαξη, αφού πρωτίστως είναι αναγκαίο να εξασφαλίζεται η συναλλακτική δυνατότητα του Δήμου.

Σήμερα η δημοτική αρχή εισηγείται την επικαιροποίησή του, «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ ΙΙ».

Ωστόσο, για το συγκεκριμένο σχέδιο, αναφέρω επιγραμματικά τα εξής:

1. Έρχεται με καθυστέρηση 3,5 ετών, παρά το γεγονός ότι, ήδη από τον Νοέμβριο του 2022, η Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας καλούσε τους Δήμους να προχωρήσουν άμεσα στην επικαιροποίησή του.
2. Δεν απαιτεί καν έγκριση από το δημοτικό συμβούλιο, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για τυπική προσαρμογή, χωρίς ουσιώδεις τροποποιήσεις, που θα μπορούσε να εγκριθεί απευθείας από τον Δήμαρχο.
3. Στην πράξη, αποτελεί σχεδόν αυτούσια αναπαραγωγή του πρότυπου σχεδίου του υπουργείου.

Με άλλα λόγια, η σημερινή συζήτηση κινδυνεύει να εξαντληθεί σε μία διαδικαστική επικύρωση, χωρίς ουσιαστικό όφελος για την τοπική κοινωνία.

Και εδώ, τίθεται το βασικό ερώτημα: είναι αυτό το κρίσιμο ζήτημα που οφείλει να απασχολεί σήμερα το δημοτικό συμβούλιο;

Ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μας, αυτό που θα έπρεπε να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας είναι η πρόληψη και η πραγματική θωράκιση των υποδομών του Δήμου -και κυρίως των σχολικών και δημοτικών κτιρίων, πολλά από τα οποία είναι παλαιά και δυνητικά ευάλωτα.

Θυμίζω ότι, σύμφωνα με το πλαίσιο του ΟΑΣΠ (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας), συστηματικός αντισεισμικός έλεγχος (πρωτοβάθμιος και δευτεροβάθμιος) απαιτείται για όλα τα κτίρια που έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1985–1995 και ιδίως για όσα είναι προ του 1959.

Με βάση τα παραπάνω, τίθενται εύλογα ερωτήματα, όπως:

• Ποιες ουσιαστικές παρεμβάσεις έχουν γίνει στα κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν από το 1985 και δεν πληρούν τις σύγχρονες αντισεισμικές προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα το κτίριο του λυκείου Ζωσιμαίας;
• Πώς εξελίσσεται η μελέτη του Προσεισμικού Ελέγχου στις Σχολικές Μονάδες του Δήμου Ιωαννιτών, η οποία είναι ενταγμένη σε χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα (Αντώνης Τρίτσης) από τον Ιούλιο του 2021 και έχει ανατεθεί από τον Ιούλιο του 2023;
• Υπάρχει ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη αποτύπωση της ανθεκτικότητας των δημοτικών και σχολικών υποδομών και γενικότερα όλων των υποδομών του Δήμου;
• Υπάρχει σταθερή, ουσιαστική και θεσμοθετημένη συνεργασία μεταξύ τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος/τμήμα Ηπείρου για τον συνεχή έλεγχο και την αναβάθμιση των υποδομών;

Αυτά είναι -κατά την άποψή μου- τα πραγματικά κρίσιμα ζητήματα. Αυτά είναι τα θέματα που θα έπρεπε να είχαν ήδη δρομολογηθεί -αν όχι ολοκληρωθεί- από τις δημοτικές αρχές. Γιατί η πολιτική προστασία δεν είναι μόνο σχέδια και συσκέψεις των Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.). Είναι έργα, έλεγχοι και πρόληψη.

Αντί αυτού, καλούμαστε σήμερα να συζητήσουμε -εκ νέου- ένα σχέδιο που αφορά τη διαχείριση των συνεπειών και όχι την αποτροπή των κινδύνων.

Και η ευθύνη μιας σοβαρής διοίκησης δεν εξαντλείται στη διαχείριση των συνεπειών και στην αποκατάσταση, που και αυτή, όταν γίνει…, είναι ελλιπής. Κρίνεται πρωτίστως στην πρόληψη.

Το ζητούμενο δεν είναι να διαχειριζόμαστε τις ζημιές, αλλά να μειώνουμε δραστικά την πιθανότητα να υπάρξουν.

Και αυτό γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό σε μια εποχή όπου οι κίνδυνοι – είτε από φυσικές καταστροφές είτε από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης – είναι πλέον συχνότεροι, πιο έντονοι και λιγότερο προβλέψιμοι.