1. Πρώτη φορά δεν αναγράφεται στον προϋπολογισμό το ποσό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών. Το ποσό αυτό αποτυπώνει την εικόνα της εισπραξιμότητας του Δήμου στα ίδια έσοδα, στα οποία οφείλει -σε σημαντικό βαθμό- να στηρίζεται η λειτουργία του.
2. Σχετικά με τον προϋπολογισμό του 2025: Ως προς τα έσοδα: Διαμορφώθηκαν στα 119,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση είσπραξης ανήλθε 78,4 εκατ. ευρώ, δηλαδή εισπράχθηκε περίπου το 65%. Τα υπόλοιπα 41,2 εκατομμύρια παρέμειναν ανείσπρακτα. Ως προς τα έξοδα: Διαμορφώθηκαν στα 142,6 εκατ. ευρώ και η εκτίμηση πληρωμής είναι 74,1 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, παραμένουν απλήρωτα τα 68,5 εκατ. ευρώ, ήτοι το 48%.

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις για τον προϋπολογισμό του 2025 η οικονομική εικόνα του Δήμου δεν είναι καλή, καθώς ούτε εισπράχθηκαν τα προβλεπόμενα έσοδα ούτε πραγματοποιήθηκαν οι αντίστοιχες πληρωμές.

Σχετικά με τα ΕΣΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Τα έσοδα του 2026 προϋπολογίζονται στο ποσό των 111,2 εκατ. ευρώ και είναι ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με τα διαμορφωμένα του 2025. Για τον ισοσκελισμό του προϋπολογισμού, δεδομένου ότι τα έσοδα υπολείπονται των εξόδων, χρησιμοποιούνται τα χρηματικά διαθέσιμα ύψους 27,26 εκατ. ευρώ.

Αναλύοντας τα έσοδα έχω τις εξής επισημάνσεις:

Α. Στα τέλη καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού παρατηρείται αύξηση κατά 2,0 εκατ. σε σχέση με το 2025. Εάν προστεθεί και το ποσό των 2,6 εκατ. από τα χρηματικά διαθέσιμα, προκύπτει συνολική αύξηση 4,6 εκατ. ευρώ, χωρίς αντίστοιχη βελτίωση στην παρεχόμενη υπηρεσία καθαριότητας.

Β.  Τα ίδια έσοδα ανέρχονται στο ποσό των 25,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή στο 23% των συνολικών εσόδων. Ποσοστό χαμηλό! Συνεπώς, ο Δήμος προκειμένου να αναπτυχθεί, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις επιχορηγήσεις και τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Γ. Στα έσοδα εγγράφεται ποσό 7,8 εκατ. ευρώ από δάνεια, το οποίο όμως δεν είναι άμεσα διαθέσιμο, καθώς θα εισπράττεται σταδιακά και ανάλογα με την πορεία εκτέλεσης των αντιστοίχων έργων.

Δ. Οι Εισπράξεις υπέρ Δημοσίου και τρίτων ανέρχονται περίπου σε 9,7 εκατ. ευρώ και αφορούν ποσά που εισπράττει ο Δήμος αλλά αποδίδει σε φορείς του Δημοσίου.

Ε. Οι πόροι από τα χρηματοδοτικά εργαλεία που εισρέουν στα ταμεία του Δήμου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα. Ο ρυθμός υλοποίησης των έργων είναι ιδιαίτερα χαμηλός και λειτουργεί ανασταλτικά στη γρήγορη ανάπτυξη και μετεξέλιξη του Δήμου. Θυμίζω ότι, το 2025, από τα 40 εκατ. ευρώ που προορίζονταν για έργα, απορροφήθηκαν μόλις 13,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή το 36%.

Συνεπώς,  από τον προϋπολογισμό εσόδων του 2026, ύψους 111,2 εκατ. ευρώ, αξιοποιήσιμα αθροιστικά είναι περίπου τα 75 εκατ. ευρώ.

Σχετικά με τα ΕΞΟΔΑ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 2026

Από τον προϋπολογισμό του 2025 προκύπτει ότι, από το διαμορφωθέν ποσό των εξόδων ύψους 142,6 εκατ., πληρώθηκαν 74,1 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 59%. Αυτό αναδεικνύει αδυναμία στην εκτέλεση του προϋπολογισμού,  κυρίως ως προς την απορρόφηση των έργων.

Ο Προϋπολογισμός εξόδων του 2026 ανέρχεται σε 138,4 εκατ. ευρώ, περίπου στο ίδιο επίπεδο με το 2025.

Επί του προϋπολογισμού του 2026, επισημαίνω τα εξής:

1. Γενικές υπηρεσίες – Οικονομικές – Διοικητικές: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21,1 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ανελαστικές δαπάνες (μισθοδοσία, ασφαλιστικές εισφορές, κλπ). Ωστόσο, σε σχέση με το 2025, καταγράφεται αύξηση κατά 4,5 εκατ. ευρώ.
2. Υπηρεσίες Πολιτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 5,9 εκατ. ευρώ έναντι 2,5 εκατ. ευρώ το 2025, δηλαδή αύξηση κατά 3,4 εκατ. ευρώ. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, τα έξοδα διαφήμισης και προβολής είναι 600.000 € έναντι 15.000€ το 2025. Αναμένουμε σαφή ενημέρωση από τη Δημοτική Αρχή για τη σημαντική αυτή αύξηση.
3. Υπηρεσίες καθαριότητος και ηλεκτροφωτισμού: Η δαπάνη ανέρχεται σε 21 εκατ. ευρώ, από 14,6 εκατ. το 2025. Αύξηση κατά 6,4 εκατ. ευρώ. Κύρια αιτία αποτελεί η νέα διακήρυξη για τη συλλογή και μεταφορά στερεών αποβλήτων και αναλωσίμων υλικών ύψους 2,029 εκατ. ευρώ έναντι 790.000 το 2025. Η υπηρεσία είναι ανταποδοτική. Με βάση τα τέλη καθαριότητος και φωτισμού, ο Δήμος προβλέπεται να εισπράξει 17,4 εκατ. ευρώ για το 2026. Συνεπώς, η υπηρεσία εμφανίζεται ελλειμματική, ήδη από την αρχή του έτους. Τι προβλέπεται για την κάλυψη αυτού του ελλείμματος?
4. Υπηρεσίες Κοινωνικής πολιτικής: Για το 2026 εγγράφονται 10 εκατ. Ευρώ περίπου, έναντι 5 εκατ. Ευρώ το 2025. ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ! Υπάρχουν μάλιστα κωδικοί που το 2025 ήταν μηδενικοί. Αναμένουμε εξηγήσεις και για τον ΔΙΠΛΑΣΙΑΣΜΟ αυτών! Ωστόσο, από την άλλη, ο Ζωγράφειος Οίκος Ευγηρίας υπολειτουργεί!
5. Σχολικές Μονάδες: Καταγράφεται αύξηση κατά 1,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025. Το ποσό αυτό θα συμβάλει στη συντήρηση των σχολείων, ωστόσο δεν επαρκεί και θα έπρεπε να είχε διατεθεί εγκαίρως, πριν την εμφάνιση των ζημιών.
6. Έργα: Τα έργα που προϋπολογίζονται για το 2026 ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. ευρώ. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η απορρόφησή τους. Διαχρονικά, η απορρόφηση δεν υπερέβη το 25% των προϋπολογισθέντων ποσών.

Κύριοι συνάδελφοι,

Ξεκινάμε με έναν προϋπολογισμό που για να ισοσκελιστεί, απαιτεί τη χρήση χρηματικών διαθεσίμων.

Τα έσοδα καλύπτουν κυρίως ανελαστικές λειτουργικές δαπάνες. Οι δαπάνες για έργα ανέρχονται περίπου σε 50 εκατ. Ευρώ, δηλαδή στο 36% του συνολικού προϋπολογισμού των 138,4 εκατ. Ευρώ. Εάν απορροφηθεί το 25%, όπως συμβαίνει διαχρονικά, αυτό θα θεωρηθεί επιτυχία.

Επισημαίνω, επίσης, τους εξής κινδύνους:

• Στις 30/6/2026 ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, από το οποίο χρηματοδοτείται σημαντικός αριθμός έργων.
• Δεν υπάρχει κάποιο νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα έργων για τους ΟΤΑ (όπως Καποδίστριας-Τρίτσης-Φιλόδημος).
• Η τρέχουσα προγραμματική περίοδος 2021-2027 (Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης) δεν αργεί να ολοκληρωθεί.

Συνεπώς, απαιτείται επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από τα παραπάνω εργαλεία, ώστε να μην μείνουν ημιτελή.

Τέλος, επαναλαμβάνω την επισήμανση για την απουσία από τον προϋπολογισμό των βεβαιωθέντων και μη εισπραχθέντων εσόδων παρελθόντων ετών, στοιχείο κρίσιμο για την αποτύπωση της πραγματικής εισπραξιμότητας του Δήμου.

Κυρίες και Κύριοι,

Με όλες τις προαναφερόμενες σκέψεις, προβληματισμούς και παρατηρήσεις, δίνουμε θετική ψήφο στον Προϋπολογισμό 2026 και στο Ολοκληρωμένο Πλαίσιο Δράσης 2026 που προτείνει η Δημοτική Αρχή, με επιφύλαξη, αφού πρωτίστως είναι αναγκαίο να εξασφαλίζεται η συναλλακτική δυνατότητα του Δήμου.

Σήμερα η δημοτική αρχή εισηγείται την επικαιροποίησή του, «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ ΙΙ».

Ωστόσο, για το συγκεκριμένο σχέδιο, αναφέρω επιγραμματικά τα εξής:

1. Έρχεται με καθυστέρηση 3,5 ετών, παρά το γεγονός ότι, ήδη από τον Νοέμβριο του 2022, η Γ.Γ. Πολιτικής Προστασίας καλούσε τους Δήμους να προχωρήσουν άμεσα στην επικαιροποίησή του.
2. Δεν απαιτεί καν έγκριση από το δημοτικό συμβούλιο, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για τυπική προσαρμογή, χωρίς ουσιώδεις τροποποιήσεις, που θα μπορούσε να εγκριθεί απευθείας από τον Δήμαρχο.
3. Στην πράξη, αποτελεί σχεδόν αυτούσια αναπαραγωγή του πρότυπου σχεδίου του υπουργείου.

Με άλλα λόγια, η σημερινή συζήτηση κινδυνεύει να εξαντληθεί σε μία διαδικαστική επικύρωση, χωρίς ουσιαστικό όφελος για την τοπική κοινωνία.

Και εδώ, τίθεται το βασικό ερώτημα: είναι αυτό το κρίσιμο ζήτημα που οφείλει να απασχολεί σήμερα το δημοτικό συμβούλιο;

Ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μας, αυτό που θα έπρεπε να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας είναι η πρόληψη και η πραγματική θωράκιση των υποδομών του Δήμου -και κυρίως των σχολικών και δημοτικών κτιρίων, πολλά από τα οποία είναι παλαιά και δυνητικά ευάλωτα.

Θυμίζω ότι, σύμφωνα με το πλαίσιο του ΟΑΣΠ (Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας), συστηματικός αντισεισμικός έλεγχος (πρωτοβάθμιος και δευτεροβάθμιος) απαιτείται για όλα τα κτίρια που έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1985–1995 και ιδίως για όσα είναι προ του 1959.

Με βάση τα παραπάνω, τίθενται εύλογα ερωτήματα, όπως:

• Ποιες ουσιαστικές παρεμβάσεις έχουν γίνει στα κτίρια που κατασκευάστηκαν πριν από το 1985 και δεν πληρούν τις σύγχρονες αντισεισμικές προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα το κτίριο του λυκείου Ζωσιμαίας;
• Πώς εξελίσσεται η μελέτη του Προσεισμικού Ελέγχου στις Σχολικές Μονάδες του Δήμου Ιωαννιτών, η οποία είναι ενταγμένη σε χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα (Αντώνης Τρίτσης) από τον Ιούλιο του 2021 και έχει ανατεθεί από τον Ιούλιο του 2023;
• Υπάρχει ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη αποτύπωση της ανθεκτικότητας των δημοτικών και σχολικών υποδομών και γενικότερα όλων των υποδομών του Δήμου;
• Υπάρχει σταθερή, ουσιαστική και θεσμοθετημένη συνεργασία μεταξύ τεχνικών υπηρεσιών του Δήμου και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος/τμήμα Ηπείρου για τον συνεχή έλεγχο και την αναβάθμιση των υποδομών;

Αυτά είναι -κατά την άποψή μου- τα πραγματικά κρίσιμα ζητήματα. Αυτά είναι τα θέματα που θα έπρεπε να είχαν ήδη δρομολογηθεί -αν όχι ολοκληρωθεί- από τις δημοτικές αρχές. Γιατί η πολιτική προστασία δεν είναι μόνο σχέδια και συσκέψεις των Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (Σ.Ο.Π.Π.). Είναι έργα, έλεγχοι και πρόληψη.

Αντί αυτού, καλούμαστε σήμερα να συζητήσουμε -εκ νέου- ένα σχέδιο που αφορά τη διαχείριση των συνεπειών και όχι την αποτροπή των κινδύνων.

Και η ευθύνη μιας σοβαρής διοίκησης δεν εξαντλείται στη διαχείριση των συνεπειών και στην αποκατάσταση, που και αυτή, όταν γίνει…, είναι ελλιπής. Κρίνεται πρωτίστως στην πρόληψη.

Το ζητούμενο δεν είναι να διαχειριζόμαστε τις ζημιές, αλλά να μειώνουμε δραστικά την πιθανότητα να υπάρξουν.

Και αυτό γίνεται ακόμη πιο επιτακτικό σε μια εποχή όπου οι κίνδυνοι – είτε από φυσικές καταστροφές είτε από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης – είναι πλέον συχνότεροι, πιο έντονοι και λιγότερο προβλέψιμοι.

1. Γενική παρατήρηση: Από το 2019 μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί προς ψήφιση 7 Τεχνικά Προγράμματα. Σε κανένα από αυτά -ούτε στο σημερινό- καμία δημοτική αρχή δεν παρουσίασε πίνακες με τους συμβατικούς προϋπολογισμούς των έργων και την υπολειπόμενη συμβατική τους δαπάνη. Αντιθέτως, εγγράφονται μόνο οι προϋπολογισμοί των μελετών.

Έτσι, καλλιεργείται συστηματικά η ψευδαίσθηση μεγάλων και φιλόδοξων Τεχνικών Προγραμμάτων.

Όπως αυτό του 2026, που ανέρχεται στα 190.000.000€, αριθμός απολύτως πλασματικός που περισσότερο εντυπωσιάζει παρά ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα!

2. Σχετικά με τα περαιωμένα έργα: Δεν είναι κατανοητό για ποιον λόγο έργα που χαρακτηρίζονται ως περαιωμένα ή διαθέτουν βεβαίωση περαίωσης, εξακολουθούν να βαρύνουν το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026 με πιστώσεις ύψους 2.000.000€ περίπου, δηλαδή σχεδόν 5% του συνολικού τους προϋπολογισμού.

Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των περαιωμένων έργων επί του συνολικού προϋπολογισμού του Τεχνικού Προγράμματος αγγίζει το 20% και χαρακτηρίζεται ως «μικρό».

3. Σχετικά με τα έργα σε εξέλιξη: Για μια ακόμη χρονιά εγγράφονται τα γνωστά και διαχρονικά πλέον έργα, όπως: ο Μεγάλος Δακτύλιος, η εκπόνηση προγράμματος Πρωτοβάθμιου Προσεισμικού Ελέγχου στις Σχολικές Μονάδες του Δήμου, το πάρκο Πυρσινέλλα, το κτίριο του παλαιού Πανεπιστημίου επί της Δομπόλη, διάφορα από τα Οθωμανικά μνημεία, οι αναβαθμίσεις Πνευματικών Κέντρων Ιωαννίνων & Κατσικά, κλπ. Πρόκειται για έργα που σέρνονται επί χρόνια και θα μας απασχολούν και το 2026 -και βλέπουμε. Το εύλογο ερώτημα που ουδέποτε απαντήθηκε είναι απλό: Γιατί καθυστερούν; Φταίνε οι μελέτες; Οι υπηρεσίες; Οι ανάδοχοι; Κάτι άλλο;

Το ποσοστό των έργων σε εξέλιξη ανέρχεται στο 40% περίπου του συνολικού προϋπολογισμού, και θα μπορούσε να θεωρηθεί αξιόλογο, αν δεν αφορούσε κυρίως προϋπολογισμούς έργων που λιμνάζουν εδώ και χρόνια. Υπό αυτή την έννοια, δεν είναι απλώς χαμηλής απόδοσης, αλλά απογοητευτικό.

4. Σχετικά με τα έργα που βρίσκονται στη φάση δημοπράτησης: Το ποσοστό των έργων σε φάση δημοπράτησης μετά βίας αγγίζει το 10% του συνολικού προϋπολογισμού. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει είτε ότι η «ωρίμανση» των έργων καθυστερεί βασανιστικά -παρά τις αναθέσεις σε τεχνικούς συμβούλους-, είτε ότι η δημοτική αρχή δεν ήταν έτοιμη, παρότι έχει διανύσει ήδη σχεδόν το ήμισυ της θητείας της, με εμπειρία από την προηγούμενη διοίκησή της.

Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός ότι εγγράφετε, για το 2026, πιστώσεις 11.000.000€ για προϋπολογισμό έργων 18.000.000€. Δηλαδή, υποστηρίζετε ότι θα απορροφηθεί το 60% των προϋπολογισμών τους μέσα σε έναν χρόνο. Ξεχνάτε όμως μία μικρή λεπτομέρεια: από το 2019 έως σήμερα, η ετήσια απορρόφηση κινείται σταθερά μεταξύ 15% και 20%. Προφανώς, το 2026, θα ζήσουμε πρωτοφανή κοσμογονία.

5. Σχετικά με τα νέα έργα: Από τα 60 εκατ.€ περίπου που εγγράφετε ως «νέα» έργα, τα 54,5 εκατ.€ αφορούν έργα με μηδενικές πιστώσεις για το 2026. Πρόκειται, επομένως, για έργα χωρίς μελέτες, χωρίς εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και σίγουρα για έργα με αυθαίρετους προϋπολογισμούς.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η εγγραφή της μεταστέγασης της υπηρεσίας καθαριότητας, τη στιγμή που δεν είναι καν γνωστή η νέα χωροθέτησή της.

Ελπίζουμε, τουλάχιστον τα νέα έργα που αφορούν την κατασκευή της Οθωμανικής Βιβλιοθήκης, του τεμένους Ασλάν Πασά και Μεντρεσές να μην έχουν την ίδια τύχη με αυτή των μελετών τους, οι οποίες έχουν εξελιχθεί, κυριολεκτικά, σε γεφύρι της Άρτας, και να ολοκληρωθούν εντός της θητείας σας.

Και ενώ εγγράφετε -έστω και κατ’ όνομα- όλα αυτά τα νέα έργα, με μηδενικές, ωστόσο, πιστώσεις για το 2026, απουσιάζει παντελώς κάθε αναφορά σε κρίσιμα ζητήματα, όπως:

1. νέες απαραίτητες μελέτες (όπως παραδειγματικά θα αναφερθώ σε αυτή για το Στρατόπεδο Βελισαρίου που είναι και επίκαιρη. Δηλαδή, στο να μελετήσεις τον τρόπο και τα μέσα για την αξιοποίησή του, καθώς και να αναζητήσεις και να καταγράψεις τους άλλους χώρους που θα αποδώσεις ως ανταπόδοση στο ΤΕΘΑ),
2. αντιπλημμυρική προστασία,
3. υποδομές για τη λειτουργία του υδατοδρομίου,
4. σύγχρονο νέο δημοτικό κλειστό γυμναστήριο,
5. αποκατάσταση της φυσικής όχθης και του κρηπιδότοιχου λόγω επικίνδυνων σπηλαιώσεων της λίμνης Παμβώτιδας,
6. καταπτώσεις από τα πρανή του Κάστρου, εκεί όπου υπάρχει η μόνιμη εργοταξιακή κορδέλα και τελεί υπό μόνιμη μελέτη,
7. ανάπτυξη του συστήματος Ελεγχόμενης Στάθμευσης, κλπ

Τι σας εμπόδιζε ακριβώς να εγγράψετε και τα έργα αυτά, έστω με μηδενικές πιστώσεις; Εκτός και εάν δεν περιλαμβάνονται πλέον στην πολιτική σας ατζέντα.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι οι πολλαπλές παρατάσεις και η χαμηλή απορρόφηση δεν μπορεί να αποτελούν εθιμικό δίκαιο στον Δήμο μας. Τα έργα είναι απαραίτητο πλέον να ξεκινούν με σοβαρότητα, πλήρεις φακέλους και τεχνική επάρκεια, ώστε να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις, οι ασάφειες και, τυχόν, δικαστικές εμπλοκές.

Το Τεχνικό Πρόγραμμα δεν είναι απλώς ένας πίνακας αριθμών, αλλά το βασικό εργαλείο άσκησης αναπτυξιακής πολιτικής του Δήμου. Η ποιότητά του κρίνεται όχι από το ύψος των εγγραφόμενων προϋπολογισμών, αλλά από τον βαθμό ωριμότητας, την υλοποιησιμότητα και την πραγματική απορρόφηση των έργων.

Με τις παρατηρήσεις και επιφυλάξεις που διατυπώσαμε και οι οποίες καταγράφονται στα πρακτικά, θα υπερψηφίσουμε το Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026, αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί τον προγραμματισμό της παρούσας Δημοτικής Αρχής και ότι την πλήρη πολιτική και διοικητική ευθύνη για την υλοποίησή του, τις καθυστερήσεις και τα αποτελέσματά του, την αναλαμβάνει αποκλειστικά η ίδια.

Η επιλογή αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν υπήρξε τυχαία. Διαπιστώθηκε ότι ο υπολογισμός των ανταποδοτικών τελών με βάση τα τετραγωνικά μέτρα και τη χρήση του ακινήτου, παρότι αποτελεί έναν απλό και εύκολα διαχειρίσιμο τρόπο, δεν είναι ούτε κοινωνικά δίκαιος ούτε περιβαλλοντικά αποτελεσματικός. Δεν συνδέεται με την πραγματική παραγωγή απορριμμάτων, και ως εκ τούτου, δεν ενθαρρύνει τον διαχωρισμό στην πηγή, την ανακύκλωση και τη μείωση των παραγόμενων απορριμμάτων. Αποτέλεσμα αυτού είναι να επιβαρύνονται δυσανάλογα μικρά ή άδεια νοικοκυριά, τα οποία καλούνται να πληρώσουν περισσότερα από όσα πραγματικά «ρυπαίνουν», ή -όπως στη σημερινή περίπτωση- οι συνδημότες της πόλης των Ιωαννίνων καλούνται αυθαίρετα να καλύψουν τις αυξανόμενες δαπάνες των ανταποδοτικών τελών, όπως αναλύθηκε και στην εισήγηση του συναδέλφου Βασίλη Κοσμά.

Αντίθετα, ο υπολογισμός του ενιαίου ανταποδοτικού τέλους καθαριότητας και φωτισμού με βάση την παραγωγή αποβλήτων -Pay As You Throw- είτε ανά νοικοκυριό, είτε ανά κτιριακό συγκρότημα, επαγγελματική δραστηριότητα ή δημοτική ενότητα- αποτελεί ένα σύστημα κοινωνικά και περιβαλλοντικά δίκαιο. Ανταμείβει έμπρακτα όσους μειώνουν τα απορρίμματά τους και όσους ανακυκλώνουν και ευθυγραμμίζεται με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ωστόσο, προϋποθέτει την ύπαρξη κατάλληλων υποδομών (όπως ζυγιζόμενοι κάδοι, ειδικές σακούλες, κλπ) και καλής οργάνωσης.

Στην περίπτωση του Δήμου μας, μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει καμία ουσιαστική προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Καμία από τις προτάσεις της παράταξής μας δεν υιοθετήθηκε, ώστε να υπάρξει αισθητή μείωση των δαπανών των ανταποδοτικών τελών. Ο υπολογισμός των ανταποδοτικών τελών εξακολουθεί να γίνεται αποκλειστικά με βάση τα τετραγωνικά μέτρα και τη χρήση του ακινήτου, χωρίς να έχει εφαρμοστεί ούτε καν ένα «μικτό σύστημα», δηλαδή ένα σύστημα με βασικό τέλος ανά τ.μ. και μεταβλητό τέλος ανάλογα με την παραγωγή σύμμεικτων απορριμμάτων, όπως συμβαίνει σε πολλούς ευρωπαϊκούς δήμους.

Το αποτέλεσμα αυτής της επιλογής αποτυπώνεται ξεκάθαρα στις συνεχείς αυξήσεις των ανταποδοτικών τελών στον Δήμο μας, οι οποίες ανήλθαν:

• στο 12,17%, από το 2022 στο 2023,
• στο 15,58%, από το 2023 στο 2024,
• στο 4,24%, από το 2024 στο 2025 και
• στο 12,42%, από το 2025 στο 2026.

Δηλαδή, μέσα σε μία τετραετία, η συνολική αύξηση των ανταποδοτικών τελών ανήλθε στο 51,94%, επιβαρύνοντας σημαντικά τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις του Δήμου.

Κλείνοντας, επισημαίνεται ότι από 1ης Ιανουαρίου 2028 οι δήμοι με πληθυσμό άνω των 20.000 κατοίκων υποχρεούνται να εφαρμόσουν το σύστημα «πληρώνω όσο πετάω», αντί του απλού υπολογισμού με βάση τα τετραγωνικά μέτρα. Εφόσον δεν υπάρξει εκ νέου παράταση στην εφαρμογή του – όπως δυστυχώς είθισται στη χώρα μας – η δημοτική αρχή οφείλει από σήμερα να κινηθεί άμεσα και οργανωμένα.

Στόχος πρέπει να είναι η έγκαιρη προετοιμασία και η σταδιακή εφαρμογή ενός δίκαιου και βιώσιμου συστήματος, που θα ικανοποιεί:

• την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»,
• την αρχή της κοινωνικής δικαιοσύνης και
• την οικονομική βιωσιμότητα του Δήμου.

Για μια ακόμη φορά, διαπιστώνεται ότι για τον ισοσκελισμό των ανταποδοτικών τελών χρησιμοποιείται ποσό από τους ΚΑΠ. Για το 2026 το ποσόν αυτό ανέρχεται στα 1.569.000€ και είναι αρκετά σημαντικό, καθώς και η αύξηση των Δημοτικών Τελών για το 2026 είναι αρκετά αισθητή.

Κατά την άποψή μας, όπως πολλές φορές έχουμε πει στην αίθουσα αυτή, η λύση αυτή δεν είναι η ενδεδειγμένη.

Για εμάς, η μείωση του κόστους των Δημοτικών Τελών πρέπει να επιτυγχάνεται μέσω:

1. Εξοικονόμησης από την κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος:

Εάν σήμερα λειτουργούσε το έργο των LED, το οποίο καρκινοβατεί, η εξοικονόμηση θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη.

Ακόμη, εάν άλλαζε ο πάροχος της ηλεκτρικής ενέργειας δίνοντας ένα φθηνότερο τιμολόγιο, θα υπήρχε περαιτέρω εξοικονόμηση. Βέβαια, ο «άλλος» πάροχος (εκτός ΔΕΗ) θα έπρεπε να πληρώνεται και να εξοφλείται τακτικά! (κάτι ανάλογο συμβαίνει και στη ΔΕΥΑΙ).

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να αναφέρω το εξής:  σύμφωνα με το δημοτικό σχέδιο μείωσης εκπομπών (ΔΕ 29/10/25) το 2019 καταναλώσαμε 7.325.307kwh, καθαρά για φωτισμό οδών, πλατειών και κοινοχρήστων χώρων και όχι για κλιματιστικά γραφείων και σχολείων και για αντλιοστάσια!

Η σημερινή κατανάλωση υπολογίζεται ότι ανέρχεται στις 8.500.000 kwh περίπου. Με την τιμή των 0,17 €/kwh που μας χρεώνει η ΔΕΗ, θα έπρεπε για το 2026 να πληρώσουμε 1.500.000€ περίπου και όχι 2.230.000€ που εγγράφετε στις δαπάνες των Δημοτικών Τελών. Δεν κατανοούμε γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά των 730.000€?

2. Ανακύκλωσης

Σήμερα, το Πράσινο Σημείο και οι Γωνιές ανακύκλωσης, δεν λειτουργούν ακόμη! Για αυτό και η σχετική είσπραξη είναι μικρή και ανέρχεται στις 60.000 ευρώ, κατά 5.000 ευρώ μικρότερη και από το 2025! Πολύ μικρή έως ελάχιστη η ανακύκλωση στον Δήμο Ιωαννιτών, την οποία πρέπει να αυξήσετε σημαντικά ώστε να υπάρξει και το αντίστοιχο όφελος. Βέβαια, αυτό θα απαιτήσει και σημαντική δαπάνη για την επικοινωνία και την ευαισθητοποίηση των δημοτών.

3. Ολοκληρωμένης διαχείρισης βιοαποβλήτων.

Παραμένει σε νηπιακή κατάσταση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει και από τη διαχείριση αυτή περαιτέρω εξοικονόμηση.

Δυστυχώς, καμία από τις παραπάνω προτάσεις μας δεν έχει υιοθετηθεί μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει μία μείωση ή έστω μία σταθερότητα στις δαπάνες για τα Ανταποδοτικά Τέλη από έτος σε έτος.

Απεναντίας, παρατηρούμε αυξήσεις και σε κάποιες δαπάνες που δεν μπορούμε να κατανοήσουμε, όπως:

362. Η αύξηση του κόστους των ανταλλακτικών και των καυσίμων, κατά 362.000€ έναντι του 2025, αφού και οι διαδρομές των οχημάτων είναι λιγότερες λόγω των ΣΜΑ και υπάρχουν πλέον πολλά καινούρια οχήματα.
363. Η αύξηση της υπηρεσίας παροχής υποστηρικτικών υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων, κατά 1.061.623€ σε σχέση με το 2025.

Παρατηρούμε ακόμη ότι ως έσοδα από καθυστερούμενα παρελθόντων ετών, προϋπολογίζετε περίπου 55.000 ευρώ. Ποσό ελάχιστο. Στον προϋπολογισμό που θα φέρετε, θα μας δώσετε το πραγματικό χρωστούμενο ποσό.

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, μιλάμε για ένα ποσό αύξησης των δαπανών των ανταποδοτικών περίπου 2.000.000 ευρώ.

Ας αναφερθούμε τώρα και στα έσοδα που θα εισπραχθούν από τους συμπολίτες μας για να ισοσκελιστεί η αύξηση των τελών έναντι του 2025.

Α. Πρόβλεψη εσόδων από οικιακή χρήση.

Το 2025 από 5.631.257 μ2 προϋπολογίστηκε είσπραξη 9.068.316 ευρώ.

Το 2026 από 5.624.070 μ2 προϋπολογίζεται είσπραξη 10.022.127 ευρώ.

Αν και λιγότερα τετραγωνικά κατά 7.187 μ2 έχουμε αύξηση εσόδων κατά
953.811 €, δηλαδή κατά 11% περίπου, έναντι του 2025.

Β. Πρόβλεψη εσόδων από ακίνητα οικονομικής δραστηριότητας.

Το 2025 από 1.774.213 τετραγωνικά προϋπολογίστηκε είσπραξη 4.458.692 €.

Το 2026 από 1.792.959 μ2 προϋπολογίζεται είσπραξη 5.692.013 €.

Παρόλο που υπάρχει και μία μικρή αύξηση των τετραγωνικών κατά 18.746 μ2, η αύξηση των εσόδων ανέρχεται στο 1.233.321 ευρώ, δηλαδή αύξηση κατά 27% έναντι του 2025.

Δηλαδή, για το 2026, θα πρέπει να εισπραχθούν -ώστε να ισοσκελιστούν με την αύξηση των δαπανών- από τους συμπολίτες μας 2.000.000€ εκατομμύρια ευρώ περίπου, περισσότερα από ότι πέρυσι.

Η σύγκλιση των τιμών μεταξύ των Δημοτικών Ενοτήτων ή η τήρηση της αναλογικότητας που αναφέρονται στην εισήγηση, για εμάς είναι δικαιολογίες. Οι οικίες στα Ιωάννινα που αντιστοιχούν στο 63% του συνόλου των τετραγωνικών των οικιών, προσδίδουν στη συνολική αύξηση 531.392 ευρώ. Τα καταστήματα στα Ιωάννινα αντιστοιχούν στο 41% του συνόλου των τετραγωνικών των καταστημάτων, προσδίδουν αντίστοιχα 702.040 ευρώ. Συνολικά, η πόλη των Ιωαννίνων προσδίδει αύξηση στα τέλη κατά 1.233.432 ευρώ. Το ποσόν αυτό που αντιστοιχεί στο 50% και πλέον του συνολικού ποσού της αύξησης (2.000.000 εκατ. ευρώ), το επωμίζεται για μία ακόμη φορά η πόλη των Ιωαννίνων. Το θεωρείται δίκαιο αυτό;

Κύριοι συνάδελφοι,

Σε συνέχεια των προαναφερόμενων, νομίζω ότι κάθε αύξηση των τελών προς τους συμπολίτες είναι άσκοπη και έχουμε υποδείξει -πολλές φορές- τους τρόπους για να αντιμετωπιστεί το κόστος των ανταποδοτικών.

Η παράταξή μας, από την εισήγηση, καταψηφίζει τον 1ο και 3ο γενικό συντελεστή και υπερψηφίζει όλους τους υπόλοιπους γενικούς συντελεστές καθώς και το κοινωνικό τιμολόγιο.

Είναι θετικό το γεγονός ότι έγινε αξιολόγηση των δομών πριν προταθεί το νέο οργανόγραμμα, ωστόσο από αυτή προκύπτουν και κάποια ανησυχητικά στοιχεία. Εκτός από την υποστελέχωση του δήμου, φαίνεται ότι δεν έχει γίνει και η σωστότερη κατανομή – αξιοποίηση του προσωπικού σύμφωνα με τα ουσιαστικά τους προσόντα και όχι μόνο σύμφωνα με τα υπηρεσιακά τους προσόντα. Κυρίως όμως, αυτό που αναδεικνύεται από την αξιολόγηση, είναι η ελλιπής συνεννόηση και συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών του Δήμου, στοιχείο που καταγράφεται, άλλωστε, και ως Πρόβλημα/Ανάγκη στη σχετική SWOT analysis. Για το θέμα αυτό, η δημοτική αρχή, οφείλει -κατά την άποψή μας- να «ανακαλύψει» τις αιτίες του προβλήματος, να τις καταγράψει και, ακολούθως, να τις εξυγιάνει. Εάν δεν κατονομαστούν οι πραγματικές αιτίες της ελλιπούς συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, δεν μπορεί να εξευρεθεί η ορθή λύση, με αποτέλεσμα η παροχή υπηρεσιών του δήμου προς τους δημότες να εξακολουθεί να μην γίνεται γρήγορα, ανέφελα και απρόσκοπτα.

Στο νέο οργανόγραμμα που συζητάμε σήμερα, εμπεριέχονται και υιοθετούνται οι κύριες και διαρθρωτικού χαρακτήρα προτάσεις μας, που είχαμε καταθέσει για το ίδιο θέμα, κατά τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου στις 09-06-2023, και αυτό μας ικανοποιεί.

Αυτές είναι:

1. η δημιουργία μιας δεύτερης Γενικής Διεύθυνσης αναπτυξιακού χαρακτήρα, που αναλαμβάνει όλα τα θέματα του δήμου, εκτός των αμιγώς διοικητικών θεμάτων,
2. η δημιουργία διακριτής Διεύθυνσης Πρασίνου, η οποία είναι αναγκαία για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή επεμβάσεων στον τομέα πρασίνου, μεγάλης και μικρότερης κλίμακας, (αστικό πράσινο, νέες φυτεύσεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, πάρκα τσέπης, Γιαννιώτικο Σαλόνι, κλπ). Βέβαια, αυτή πρέπει να στελεχωθεί αμέσως και επαρκώς με το κατάλληλο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό και να της διατεθεί ο αναγκαίος υλικοτεχνικός εξοπλισμός, για να αλλάξει η απαράδεκτη εικόνα που εμφανίζει σήμερα ο δήμος μας, αλλά και, οι επόμενες γενιές να παραλάβουν έναν βιώσιμο και ανθεκτικό δήμο,

• η θέσπιση «γραφείου Γενικού Γραμματέα» ο οποίος υποστηρίζει τον Δήμαρχο σε όλα τα διοικητικά καθήκοντά του και

1. η διακριτή οριοθέτηση και παραλληλισμός των αρμοδιοτήτων της Διεύθυνσης Κοινωνικής Προστασίας με αυτές του ΟΚΠΑΠΑ και της Διεύθυνσης Παιδείας, δια βίου μάθησης, Πολιτισμού και Αθλητισμού με εκείνες του Πνευματικού Κέντρου, η οποία -πρότασή μας- καλύφθηκε από τον σχετικό νόμο που ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση ώστε να αποφευχθούν οι επικαλύψεις των αρμοδιοτήτων.

Στο σημείο αυτό, θέλουμε να σταθούμε στην αρχική πρόταση της δημοτικής αρχής για απομάκρυνση της Διεύθυνσης Προγραμματισμού & Ψηφιακής Διακυβέρνησης από τη νέα δεύτερη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και τη μετακίνησή της υπό του Δημάρχου, καθιστώντας την μία αυτοτελή Διεύθυνση.

Με πρώτη ματιά, η πρόταση αυτή φαινόταν να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση γιατί ο χαρακτήρας αυτής της αυτοτελούς Διεύθυνσης πρέπει να έχει ρόλο γενικού συντονισμού και συνεργασίας με όλες τις υπηρεσίες του δήμου, καθώς μέσα από αυτή αποτυπώνεται η πολιτική της εκάστοτε δημοτικής αρχής και γιατί, εν τέλει, η κάθε δημοτική αρχή θα κριθεί από την εξέλιξη των θεμάτων που διαχειρίζεται η Διεύθυνση αυτή, που υπάγεται απευθείας στον Δήμαρχο.

Ωστόσο, για να μπορέσει αυτή η αυτοτελής Διεύθυνση να λειτουργήσει με ορθολογικά κριτήρια, έχοντας συγκεκριμένη κατεύθυνση και στόχους και εν τέλει να είναι αποτελεσματική, πρέπει -κατά την άποψή μας- να συντρέχουν σωρευτικά και τα παρακάτω:

1. Να προστεθούν τα επίθετα «στρατηγικός» & «επιχειρησιακός» μπροστά από το ουσιαστικό «προγραμματισμός», γιατί το σκέτο «προγραμματισμού» παραπέμπει μόνο σε ψηφιακούς τομείς.
2. Να προστεθούν στο «Τμήμα Ψηφιακής Διακυβέρνησης» και στον «Σχεδιασμό της Ψηφιακής στρατηγικής του Δήμου» όλα τα αντικείμενα που αφορούν στα έργα για τη στρατηγική της «Έξυπνης Πόλης».
3. Να μεταφερθούν οι αρμοδιότητες που αφορούν τη σύνταξη, παρακολούθηση, αξιολόγηση και αναθεώρηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος του «τμήματος Στρατηγικού Σχεδιασμού» της Διεύθυνσης Τεχνικών υπηρεσιών στην αυτοτελή Διεύθυνση Προγραμματισμού & Ψηφιακής Διακυβέρνησης που υπάγεται στον Δήμαρχο, για να μην υπάρχει σύγχυση των αρμοδιοτήτων. Και στο «τμήμα Στρατηγικού Σχεδιασμού» της Διεύθυνσης Τεχνικών υπηρεσιών να παραμείνουν μόνο οι αρμοδιότητες των διαγωνιστικών διαδικασιών και συμβάσεων και να μετονομαστεί αντίστοιχα.
4. Να καταργηθεί το «αυτοτελές τμήμα Mission City». Οι αρμοδιότητες που αφορούν στον σχεδιασμό, τη σύνταξη, την παρακολούθηση, την αξιολόγηση και την αναθεώρηση όλων των στρατηγικών του Δήμου, όπως: 100 Ενεργειακά Ουδέτερες πόλεις, αστική ανθεκτικότητα, ΒΑΑ, ΣΒΑΚ, Μικροκινητικότητα, Έξυπνη Πόλη, κλπ.) να μεταφερθούν στην Αυτοτελή Διεύθυνση Στρατηγικού & Επιχειρησιακού Προγραμματισμού & Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Οι αρμοδιότητες που αφορούν την εκτέλεση έργων, δράσεων και παρεμβάσεων των στρατηγικών του Δήμου να μεταφερθούν στα σχετικά τμήματα της Διεύθυνσης Τεχνικών υπηρεσιών και της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος & Πρασίνου.

Οι προτάσεις μας αυτές, στάλθηκαν εγγράφως στον Δήμαρχο στις 03-12-2025 και σήμερα παρατηρούμε ότι υιοθετήθηκαν και ενσωματώθηκαν στο τελικό σχέδιο του νέου οργανογράμματος, και αυτό μας ικανοποιεί, για τους λόγους που ανέφερα παραπάνω.

Ωστόσο, η πληθώρα των γραφείων, τμημάτων και Διεύθυνσης που υπάγονται απευθείας στον Δήμαρχο μας προβληματίζει, με την έννοια ότι η νέα οργανωτική δομή θα έπρεπε -κατά την άποψή μας- να οδηγεί σε «νοικοκύρεμα» και συμμάζεμα των οργανικών μονάδων με σαφή αντικείμενο και στοχοθεσία, και σε οικονομίες κλίμακας, ειδικότερα λόγω της ανεπαρκούς στελέχωσης.

Αναφορικά με τις προτεινόμενες νέες οργανικές θέσεις μόνιμου προσωπικού προς πλήρωση, και δεδομένου ότι η αντίστοιχη μισθολογική δαπάνη έχει διασφαλιστεί, κρίνεται αναγκαίο η Δημοτική Αρχή, αμέσως μετά την έγκριση του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας, να προχωρήσει στην υποβολή αιτήματος πλήρωσης θέσεων προς το Υπουργείο Εσωτερικών. Στόχος η μεγιστοποίηση του αριθμού των εγκρινόμενων θέσεων προκειμένου να δρομολογηθεί εγκαίρως η διαδικασία προκήρυξης και πλήρωσης μόνιμου προσωπικού μέσω ΑΣΕΠ.

Κλείνοντας, θέλουμε να επισημάνουμε ότι, εάν δεν επιλυθούν τα οριζόντια προβλήματα που καταγράφτηκαν και κυρίως αυτό της μη συνεννόησης και συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, ώστε να μειωθεί η εσωστρέφεια και η απομόνωση των τμημάτων και των Διευθύνσεων, η σημερινή πρόταση τροποποίησης του Οργανισμού Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήμου, αποτελεί, δυστυχώς, μία προσπάθεια της δημοτικής αρχής αμφίβολης σκοπιμότητας.

Θα προκληθεί, δηλαδή, η σχετική αναστάτωση χωρίς ορατά οφέλη προς τους δημότες.

Στην Ήπειρο, βέβαια, έχουμε την τύχη να διαθέτουμε, ήδη, κρίσιμες υποδομές, γιατί:

• λειτουργεί η Μονάδα Επεξεργασίας Αστικών Στερεών Αποβλήτων, με το μικρότερο gate fee πανελλαδικά, 48€/tn, όταν η Κρήτη έχει 57€/tn και η Πελοπόννησος 75€/tn. Και άλλα εργοστάσια τώρα κατασκευάζονται (Κεντρική Μακεδονία),
• έχουν κατασκευαστεί οι επεκτάσεις των ΧΥΤΑ και η μετατροπή τους σε ΧΥΤΥ,
• λειτουργούν οι Σταθμοί Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ),

υποδομές, τις οποίες σχεδιάσαμε και αναπτύξαμε κατά τη διάρκεια της θητείας μου, ως αρμόδια Αντιπεριφερειάρχης.

Παρά τα μεγάλα και θετικά αυτά βήματα, είναι σαφές ότι  αυτά δεν αρκούν από μόνα τους.

Από τη μια, οι Δήμοι -ως αρμόδιοι φορείς για τη διαχείριση των απορριμμάτων- όφειλαν, εδώ και χρόνια, να έχουν προχωρήσει με πιο γρήγορους ρυθμούς σε δράσεις και έργα που θα βελτίωναν τους δείκτες ανακύκλωσης, διαχείρισης ογκωδών και βιοαποβλήτων, κλπ.

Από την άλλη, οι αυξανόμενες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, τα υψηλά κόστη μεταφοράς και επεξεργασίας αλλά και η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της ανακύκλωσης, καθιστούν επιβεβλημένη την περαιτέρω ενδυνάμωση του περιφερειακού ΦοΔΣΑ.

Θεωρώ, λοιπόν, ότι ο ΦοΔΣΑ πρέπει να αναλάβει επιτελικό ρόλο στην οργάνωση και την καθιέρωση ενός βιώσιμου μοντέλου προώθησης των αναγκαίων μεταρρυθμιστικών πρακτικών, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ολιστική διαχείριση των απορριμμάτων στην Ήπειρο.

Για τον λόγο αυτόν, ήδη από την πρώτη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΦοΔΣΑ, εκτός των άλλων, υπογράμμισα την ανάγκη να καθιερωθεί μία ουσιαστική και ειλικρινής συνεργασία με τους Δήμους-μέλη του. Πρότεινα, μάλιστα, ο ΦοΔΣΑ να αναλάβει κεντρικά και συνολικά για όλους τους Δήμους τη σύνταξη φακέλων και προτάσεων προς υποβολή και χρηματοδότηση από τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα, μέσω Προγραμματικών Συμβάσεων. Με τον τρόπο αυτόν, μπορεί να επιτευχθεί οικονομία κλίμακος και να διασφαλιστεί ενιαίο επίπεδο ποιότητας υπηρεσιών για όλους τους Δήμους της Ηπείρου.

Η πρόταση αυτή έγινε τελικά αποδεκτή -έστω και με καθυστέρηση. Στην εισήγηση του ΦοΔΣΑ για την Τιμολογιακή Πολιτική του 2026, περιλαμβάνεται πλέον η κεντρική διαχείριση των βιοαποβλήτων και των πράσινων σημείων συνολικά και για όλους τους Δήμους της Ηπείρου.

Επιτρέψτε μου, στο σημείο αυτό, να κάνω μία σύντομη -αλλά απολύτως ενδεικτική- σύγκριση ανάμεσα στο όφελος της ολιστικής διαχείρισης των απορριμμάτων που έχουμε σήμερα και στο υποθετικό -αλλά απολύτως ρεαλιστικό- μηδενικό σενάριο, δηλαδή την παραμονή στο καθεστώς της απλής ταφής των απορριμμάτων.

Με το μηδενικό σενάριο, δηλαδή εάν είχαμε ΜΟΝΟ ταφή, ΧΩΡΙΣ τις σύγχρονες υποδομές επεξεργασίας, εκτός της βέβαιης περιβαλλοντικής υποβάθμισης που θα προκαλούταν, οι Δήμοι της Ηπείρου θα πλήρωναν για το 2026 περίπου 115 €/τόνο για ταφή αποβλήτων, ποσό που αναλύεται ως εξής:

1. 35 €/τόνο για την λειτουργία των χώρων εναπόθεσης απορριμμάτων, την ταφή και την μεταφορά,
2. 15 €/τόνο για τη μεταφροντίδα και αποκατάστασή τους,
3. 20 €/τόνο ως αποθεματικό για μελλοντικές επεκτάσεις και
4. 45 €/τόνο για τέλος ταφής, ως πρόστιμο για την εναπόθεση μη επεξεργασμένων αποβλήτων.

Το σημερινό κόστος, που περιλαμβάνει όλες τις υπηρεσίες των σύγχρονων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που ακόμη δεν παρέχονται (λειτουργία πράσινων σημείων) ή παρέχονται με περιορισμένο εύρος (βιοαπόβλητα), ανέρχεται στα 99€/τόνο περίπου, και είναι σημαντικά χαμηλότερο. Κατά συνέπεια, ο Δήμος Ιωαννιτών, πέραν της συμβολής του στην περιβαλλοντική προστασία, επιτυγχάνει σήμερα εξοικονόμηση περίπου 800.000 € ετησίως μέσω της ολιστικής διαχείρισης των απορριμμάτων του.

Η εισφορά που θα καταβάλει ο Δήμος Ιωαννιτών στον ΦοΔΣΑ για το 2026, αυξημένη κατά 270.000€ σε σχέση με πέρυσι, όπως και αντίστοιχα οι εισφορές των υπόλοιπων Δήμων-μελών, εξασφαλίζουν:

• την σωστή λειτουργία των σύγχρονων υποδομών διαχείρισης,
• την αύξηση της ανακύκλωσης
• την προστασία του περιβάλλοντος και
• κυρίως, τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αποφεύγοντας πρόστιμα και οικονομικές επιβαρύνσεις που θα είχαμε στην περίπτωση του μηδενικού σεναρίου διαχείρισης των απορριμμάτων.

Ωστόσο, ο ΦοΔΣΑ, κατά την άποψή μου, πρέπει άμεσα να αποσαφηνίσει το χρηματοδοτικό σχήμα των νέων έργων, όπως η μετατροπή της ΜΕΑ σε ΜΑΑ, η μεταφορά των απορριμμάτων προς τη μελλοντική μονάδα καύσης, κλπ., και να παρουσιάσει ολοκληρωμένη ανάλυση των οικονομικών επιπτώσεων τόσο για τον ΦοΔΣΑ όσο και για τους πολίτες της Ηπείρου.

Είναι κρίσιμο οι δημοτικές αρχές να γνωρίζουν εγκαίρως σε ποιο μοναδιαίο κόστος ανά τόνο θα διαμορφωθεί η διαχείριση των απορριμμάτων μετά τη λειτουργία και των νέων υποδομών, ώστε να προγραμματίσουν έγκαιρα δικές τους συμπληρωματικές δράσεις που θα εξισορροπήσουν τυχόν αυξήσεις.

Κλείνοντας, θέλω να υπογραμμίσω ότι η καθημερινότητά μας πρέπει να βελτιωθεί και η ορθή διαχείριση των απορριμμάτων πρέπει να αποτελεί μία από τις πρώτες –αν όχι την πρώτη- προτεραιότητες κάθε Δήμου. Όχι μόνο επειδή οι συγχρηματοδοτήσεις στο μέλλον θα περιοριστούν σημαντικά, αλλά και γιατί μία καθαρή πόλη είναι δείγμα πολιτισμού και σεβασμού προς τους δημότες της.

Ο ανάδοχος αιτήθηκε παράταση μέχρι τις 09-03-2027, επικαλούμενος στο έγγραφό του σοβαρά λάθη, παραλείψεις και ελλείψεις στις μελέτες. Υπενθυμίζω ότι, η παράταξή μας, ήδη από τις 09/08/2022, είχε καταψηφίσει την προμελέτη και τους όρους δημοπράτησης του έργου, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά ότι: «δεν υπερψηφίζουμε την έγκριση ενός φακέλου που αντί για μελέτες, έχει εφημερίδες». Δυστυχώς, και στην περίπτωση αυτή, επιβεβαιωθήκαμε.

Τελικά, χορηγήθηκε παράταση μέχρι τις 02-02-2026.

Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε έναν μόλις μήνα πρέπει να ολοκληρωθεί ένα έργο -που χαρακτηρίζεται ως «σύνθετο και ειδικό»-, ενώ μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί καμία ουσιαστική κατασκευαστική εργασία! Η απαίτηση αυτή, προφανώς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ρεαλιστική.

Δεν θα επανέλθουμε σε ζητήματα που είχαμε αναδείξει από το 2021, όπως η ανάγκη ενίσχυσης της στατικότητας του κτιρίου, τα οποία πλέον αναφέρονται και στην επιστολή του αναδόχου. Σήμερα, ωστόσο, ζητούμε σαφείς και συγκεκριμένες απαντήσεις στα ακόλουθα:

1. Μελέτη – Κατασκευή και ευθύνες για την αξιολόγηση

Το έργο εκτελείται μετά από διαγωνισμό με το σύστημα «Μελέτη-Κατασκευή».

Ο ανάδοχος ήταν ο μοναδικός συμμετέχων και προσέφερε μία ανύπαρκτη έκπτωση του 0,11%, ενώ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΘΗΚΕ με βάση τη μελέτη που ο ίδιος κατέθεσε. Συνεπώς, τόσο ο ανάδοχος όσο και όσοι αξιολόγησαν και βαθμολόγησαν τη μελέτη οφείλουν να δώσουν εξηγήσεις.

Επιπλέον, στις 11 Φεβρουαρίου 2025 (πριν 9 μήνες), η Δημοτική Επιτροπή αποφάσισε την παραλαβή της οριστικής μελέτης εφαρμογής.

Σήμερα όμως, διαπιστώνεται ότι η μελέτη τροποποιείται ουσιωδώς, μεταβάλλοντας το τεχνικό και φυσικό αντικείμενο, αλλά και το οικονομικό αντικείμενο.

Πώς προέκυψαν τόσο σημαντικές μεταβολές, και μάλιστα αιφνιδίως;

2. Υποσταθμός ΔΕΔΔΗΕ στον υπόγειο χώρο

Ο υποσταθμός του ΔΕΔΔΗΕ «ανακαλύφθηκε» ξαφνικά στον υπόγειο χώρο του κτιρίου, με τον ΔΕΔΔΗΕ να δηλώνει αδυναμία μετακίνησής του. Γιατί ο Δήμος δεν έλαβε πρωτοβουλία, ώστε με δικές του δαπάνες ή ακόμη και με τη διάθεσή του ως σκραπ, να απομακρυνθεί ο υποσταθμός;

Η απομάκρυνσή του θα επέτρεπε την εγκατάσταση ενός σύγχρονου συστήματος κλιματισμού, αντί των εξωτερικών μονάδων που απαιτούν πλέον αλλαγές σε οροφές, ανοίγματα, δάπεδα, κλπ.

Ήταν τόσο δύσκολη η παρέμβαση αυτή;

3. Προθεσμία ολοκλήρωσης βάσει της σύμβασης με την ΕΤΑΔ

Πότε εκπνέει η πενταετία, μέσα στην οποία ο Δήμος οφείλει να ολοκληρώσει την αποκατάσταση και ανακαίνιση του κτιρίου, καθώς όταν αυτή παρέλθει η ΕΤΑΔ μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση;

4. Πρόβλεψη κόστους αναθεωρήσεων

Δεδομένου ότι, όπως φαίνεται, θα απαιτηθεί και νέα παράταση (όπως δηλώνει ο ανάδοχος), ποια είναι η εκτίμησή σας για το συνολικό ύψος των αναθεωρήσεων; Ζητούμε μία τάξη μεγέθους.

5. Κάλυψη της πρόσθετης δαπάνης

Ποιος θα καλύψει το πρόσθετο κόστος είτε από αναθεωρήσεις είτε από νέες απαιτούμενες εργασίες;

Δεδομένου ότι ο Δήμος δεν διαθέτει τη δυνατότητα αυτή, έχει υπάρξει σχετική συνεννόηση με την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του προγράμματος «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή»;

Σε συνέχεια των προαναφερόμενων και με δεδομένο ότι οι συνθήκες για την ανακατασκευή του κτιρίου επί της Δομπόλη έχουν μεταβληθεί δραστικά, θεωρούμε ότι το ζήτημα είναι πλέον ιδιαίτερα σοβαρό και απαιτεί ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί ότι το έργο θα προχωρήσει με τεχνική επάρκεια, διαφάνεια και σεβασμό στα δημόσια χρήματα, είτε είναι εθνικοί πόροι, είτε ευρωπαϊκοί.

Έκτοτε, υπήρξε σειρά παρεμβάσεων και ενεργειών, όπως:

• αλλεπάλληλες οχλήσεις (προφορικές και γραπτές) των κατοίκων προς τον Δήμο,
• δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο,
• έγγραφη παρέμβαση της Τροχαίας Ιωαννίνων, μετά από αυτοψία καθώς και
• διαμεσολάβηση από τον Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης,

με τις οποίες, αναγνωρίζονται τα υφιστάμενα προβλήματα, επισημαίνεται ο κίνδυνος για την ασφάλεια των δημοτών και προτείνεται η λήψη άμεσων μέτρων αποκατάστασης.

Σήμερα, 3,5 χρόνια μετά την αρχική μας παρέμβαση, το θέμα επανέρχεται, καθώς δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα.

Ζητούμε να ενημερωθούμε, σοβαρά και συγκεκριμένα από τη δημοτική αρχή, για τα παρακάτω:

1. προτίθεστε να προχωρήσετε σε σημειακή τροποποίηση της Πράξης Εφαρμογής Βρυσούλας-Μπονίλα προκειμένου να αντιμετωπιστούν συνολικά τα προβλήματα που έχουν εντοπιστεί;
2. εάν όχι, σκοπεύετε τουλάχιστον να προβείτε:
   1. στη διαπλάτυνση της οδού Ρόζας Ιμβριώτη;
   2. στην κατασκευή πεζοδρομίων κατά μήκος της;
   3. στην τοποθέτηση της απαραίτητης σήμανσης, που να αφορά την ονομασία της οδού, την κατεύθυνσή της, την επικινδυνότητα του νέου τμήματος που δημιουργήθηκε με τη διαμόρφωση του νέου οικοπέδου, την απαγόρευση στάθμευσης στο νέο τμήμα, καθώς και στην ίδια την οδό Ρόζας Ιμβριώτη;

Κλείνοντας, θεωρούμε απολύτως αναγκαίο να υπάρξει άμεση και ειλικρινής ενημέρωση των κατοίκων της περιοχής.

Η συνεχιζόμενη καθυστέρηση ή υπεκφυγή από την πλευρά του Δήμου υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών και προσβάλλει τον θεσμό της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ζητούμε λοιπόν σαφείς απαντήσεις και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών.

Μετά την κατάργηση των νομικών προσώπων στους Δήμους, εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, οι αρμοδιότητές τους μεταφέρθηκαν στις λεγόμενες συμβουλευτικές επιτροπές του Δημοτικού Συμβουλίου — όπως ρητά προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Οι επιτροπές αυτές δεν είναι τυπικά όργανα, αλλά αποτελούν τη θεσμική συνέχεια των Ν.Π.Δ.Δ., με ρόλο συμβουλευτικό, διαμεσολαβητικό και συμμετοχικό στη διοίκηση του Δήμου.

Σύμφωνα με τον ν. 3852/2010 (άρθρα 67 και 70), τον νόμο 5056/2023, άρθρο 8, το άρθρο 2 παρ. 3 της Υπουργικής Απόφασης 2804/2025 (ΦΕΚ Β’ 109/21-01-2025) – που αποτελεί τον Πρότυπο Κανονισμό Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου – και την Εγκύκλιο 26/37844/2024 του Υπουργείου Εσωτερικών, ορίζεται ότι, οι Επιτροπές αυτές πρέπει να διαθέτουν:

• σαφή οργανωτική δομή,
• καθορισμένη στοχοθεσία,
• συγκεκριμένη διαδικασία ενημέρωσης των μελών,
• και τακτική συχνότητα συνεδριάσεων.

Ωστόσο, έχουμε επισημάνει ένα ουσιαστικό έλλειμμα εφαρμογής αυτού του θεσμικού πλαισίου στον Δήμο μας.

Είμαι ορισμένη ως μέλος στην Επιτροπή Πολιτισμού και στην Επιτροπή ΚΔΑΠ ΜΕΑ, ενώ, ο συνάδελφος της παράταξής μας, κύριος Βασίλης Κοσμάς, συμμετέχει στην Επιτροπή Δημοτικής Πινακοθήκης.

Και όμως, από τον Φεβρουαρίου 2025, η Επιτροπή Πολιτισμού δεν έχει συγκληθεί ούτε μία φορά, ανάλογη κατάσταση επικρατεί και στην Επιτροπή Δημοτικής Πινακοθήκης και όσο για την Επιτροπή ΚΔΑΠ ΜΕΑ, κλήθηκα μόνο δύο φορές. Τον Σεπτέμβριο του 2024 και πρόσφατα στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, αποκλειστικά για θέματα υπογραφής των voucher των ωφελούμενων  του ΚΔΑΠμεΑ. Στο ενδιάμεσο διάστημα δεν υπήρξε καμία άλλη ενημέρωση ή όχληση.

Πρακτικά, λοιπόν, ενώ είμαστε μέλη επιτροπών, δεν μας δίνεται η δυνατότητα να ασκήσουμε τον θεσμικό μας ρόλο και να συμβάλουμε ουσιαστικά στα κρίσιμα ζητήματα του Δήμου.

Υπενθυμίζω ότι η ίδια η Υ.Α. 2804/2025 στο άρθρο 19, προβλέπει ότι τα μέλη των επιτροπών για θέματα των καταργηθέντων νομικών προσώπων (όπως ΚΔΑΠ ΜΕΑ, πολιτιστικές δομές, πινακοθήκες κλπ) πρέπει να έχουν ουσιαστική συμμετοχή, ώστε να προάγεται η διαβούλευση και η στρατηγική ανάπτυξη κάθε τομέα. Η σύσταση των επιτροπών δεν αποσκοπεί στην τυπική εκπροσώπηση, αλλά στην ενεργή συμμετοχή των μελών της.

Για τη σωστή, εύρυθμη και παραγωγική λειτουργία των Επιτροπών, η παράταξή μας ΙΩΑΝΝΙΝΑ_2023 προτείνει τα παρακάτω:

1. την κατάρτιση οργανογράμματος λειτουργίας κάθε επιτροπής, με σαφή ορισμό ρόλων, αρμοδιοτήτων και στοχοθεσίας, όπως προβλέπει η εγκύκλιος του ΥΠΕΣ και η ανάρτησή του στην ιστοσελίδα του Δήμου,
2. τη θέσπιση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος, με ευθύνη των αρμόδιων αντιδημάρχων και προέδρων των επιτροπών, ώστε να πραγματοποιούνται τακτικές συνεδριάσεις ανά δίμηνο, με καθορισμένη ημερήσια διάταξη και έγκαιρες εισηγήσεις,
3. την ενημέρωση όλων των μελών, τόσο για τις συνεδριάσεις (δια ζώσης ή δια περιφοράς) όσο και για τις δράσεις και εκδηλώσεις που γίνονται υπό την εποπτεία της κάθε επιτροπής, έγκαιρα και ηλεκτρονικά και
4. τη δημοσιοποίηση στην ιστοσελίδα του Δήμου των ημερομηνιών συνεδριάσεων, των πρακτικών και αποφάσεων των επιτροπών, για λόγους διαφάνειας.

Μόνο με τον τρόπο αυτόν μπορεί να διασφαλιστεί η δημοκρατική λειτουργία του Δήμου μας.

Διαφορετικά, είναι πλήρως αντιφατικό οι επιτροπές να λειτουργούν «τύποις», ενώ η δημοτική αρχή να δηλώνει ότι η προτεραιότητά της είναι η συνεργασία, η συμμετοχικότητα και η δημοκρατικότητα.

Καλούμε, λοιπόν, τη Δημοτική Αρχή να εφαρμόσει στην πράξη τις αρχές που η ίδια διακηρύσσει, υιοθετώντας τις προτάσεις μας για την παραγωγική και ουσιαστική λειτουργία των επιτροπών που η ίδια έχει συγκροτήσει.